TT Trump Nâng Thuế Toàn Cầu Lên 15% — Thị Trường, Crypto Và Thương Mại Toàn Cầu Rối Loạn

Tình hình thị trường

Bitcoin ngày qua (22/02-US) quanh ở mức 67,000 USD và đã có thời điểm giảm xuống 65,000 USD. Các altcoin lớn đều giảm nhẹ. Vốn hóa thị trường crypto quanh 2.3 nghìn tỷ USD.

Còn hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ mở cửa giảm nhẹ khi các nhà đầu tư tập trung vào các chính sách thuế quan mới của Tổng thống Trump.

Tuần này, thị trường tập trung theo dõi các dữ liệu kinh tế Mỹ quan trọng gồm chỉ số giá nhà S&P Case-Shiller, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp hàng tuần và báo cáo lạm phát sản xuất PPI. Bên cạnh đó, loạt bài phát biểu dày đặc từ các quan chức Fed, đặc biệt là Thống đốc Christopher Waller cùng các Chủ tịch Fed khu vực, sẽ cung cấp thêm tín hiệu về định hướng chính sách tiền tệ trong thời gian tới.

Cập nhật thuế quan của TT Trump và phán quyết của tòa án

Thông tin đáng chú ý nhất là việc Tổng thống Trump tuyên bố nâng thuế quan toàn cầu từ 10% lên 15% ngay sau phán quyết của Tòa án Tối cao. Phán quyết này mang tính chia đôi, khi một phần thuế bị coi là không hợp pháp, buộc chính quyền phải nâng thuế chung để bù đắp. Tuy nhiên, tòa không đưa ra kết luận về việc hoàn trả số thuế đã thu, mà chuyển quyền quyết định sang Quốc hội, khiến vấn đề hoàn thuế trở nên phức tạp và kéo dài.

Động thái mới tiếp tục gây rối loạn cho hoạt động xuất nhập khẩu, khi doanh nghiệp và các đối tác thương mại lúng túng trong việc xác định mức thuế áp dụng. Phản ứng từ châu Âu cho thấy xu hướng thận trọng gia tăng, với đề xuất tạm dừng ký kết thỏa thuận thương mại mới với Mỹ cho đến khi chính sách rõ ràng hơn.

Bối cảnh này làm gia tăng tranh cãi về tác động của thuế quan, khi một bên cho rằng thuế bảo vệ sản xuất trong nước, còn bên kia cảnh báo chi phí cuối cùng sẽ đổ lên doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ, qua đó tạo áp lực tâm lý lớn lên thị trường.

Bên cạnh đó, thống đốc tiểu bang Illinois JB Pritzker đã gửi thư, đổ lỗi cho chính sách thuế quan của Tổng thống Trump vì làm nông dân thiệt hại và khiến giá cả tăng cao trong tiểu bang. Ông cho rằng các chính sách này có thể vi phạm Hiến pháp và yêu cầu bồi thường 1,700 USD cho mỗi gia đình ở Illinois, tổng cộng khoảng 8.68 tỷ USD.

Nhiều khả năng đây mang tính chính trị nhiều hơn là kỳ vọng nhận được tiền hoàn trả, vì Tổng thống Trump đã nhiều lần cho thấy ông không có ý định hoàn lại tiền thuế quan, và nếu có hoàn trả thì rất có thể sẽ phải được giải quyết thông qua kiện tụng tại tòa án.

Sự chưa rõ ràng của phán quyết thuế quan

Hiện vẫn còn nhiều câu hỏi xoay quanh phán quyết của Tòa án Tối cao và các mức thuế quan mới do Tổng thống Trump công bố. Tình hình hiện tại khá phức tạp, nhưng dưới đây là những gì chúng ta biết:

Tổng thống Trump đang sử dụng thẩm quyền theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại sau phán quyết hôm qua của Tòa án Tối cao Mỹ. Trong quyết định với tỷ lệ 6–3, Tòa án đã bác bỏ các mức thuế được áp đặt theo Đạo luật IEEPA. Tuy nhiên, nhiều mức thuế quan khác vẫn đang được duy trì, bao gồm thuế theo Mục 301 từ 7,5% đến 25% đối với Trung Quốc, thuế 25% đối với thép và 10% đối với nhôm theo Mục 232. Điều này khiến mức thuế trung bình của Mỹ vẫn duy trì trên 10%.

Chính quyền Trump cũng đã chuyển hướng sang sử dụng Mục 122. Theo mục này, tổng thống có thể áp thuế lên đến 15% đối với tất cả các quốc gia trong vòng 150 ngày và Quốc hội có quyền bỏ phiếu để gia hạn.

Nếu Quốc hội không chấp thuận gia hạn, thẩm quyền này sẽ hết hiệu lực sau 150 ngày. Hiện tại, Quốc hội đang bị chia rẽ, với một số nghị sĩ phản đối thuế quan, trong khi những người khác lại ủng hộ. Chủ tịch Hạ viện cũng đã cam kết tìm cách hỗ trợ Tổng thống Trump duy trì các mức thuế này.

Về mặt lý thuyết, Tổng thống Trump có thể tuyên bố một tình huống đủ điều kiện mới và bắt đầu một chu kỳ 150 ngày khác. Tuy nhiên, việc lặp lại điều này nhiều lần có thể dẫn đến các vụ kiện và buộc Tòa án Tối cao phải xem xét lại. Phán quyết gần đây liên quan đến IEEPA đã mất nhiều tháng để đưa ra quyết định và làm phát sinh thêm nhiều vấn đề pháp lý. Nếu thẩm quyền 150 ngày theo Mục 122 tiếp tục bị sử dụng hoặc gia hạn nhiều lần, rất khó dự đoán khi nào các tranh chấp pháp lý tiếp theo sẽ được giải quyết.

Tại buổi họp báo ngày hôm qua, Tổng thống Trump cho biết ông có ý định duy trì các mức thuế này trong dài hạn, cho thấy ông sẽ tìm cách gia hạn, đồng thời có thể mở rộng thêm việc sử dụng Mục 301 và Mục 232 để áp thêm thuế quan.

Đàm phán giữa Mỹ và Iran

Bloomberg đưa tin truyền thông Iran cho biết các quan chức Mỹ đã chấp nhận “lằn ranh đỏ” của Iran là tiếp tục làm giàu uranium, và cả hai bên đang tìm kiếm một thỏa thuận hạt nhân nhanh chóng.

“Làm giàu uranium” là quá trình tăng tỷ lệ uranium-235 trong uranium tự nhiên để có thể sử dụng cho sản xuất điện hạt nhân hoặc, nếu ở mức rất cao, cho mục đích chế tạo vũ khí.

Sau các cuộc đàm phán tại Geneva:

• Iran sẽ không dừng hoàn toàn việc làm giàu uranium

• Đàm phán tập trung vào các yếu tố kỹ thuật của chương trình hạt nhân

• Thảo luận bao gồm địa điểm, mức độ làm giàu và số lượng máy ly tâm

• Iran bác bỏ đề xuất chuyển vật liệu hạt nhân ra nước ngoài

Một thỏa thuận hạt nhân đang được đưa trở lại bàn đàm phán, tuy nhiên phía Mỹ vẫn chưa xác nhận thông tin này.

Strategy tiếp tục thu mua BTC dù giá giảm

Michael Saylor tiếp tục phát tín hiệu rằng Strategy có thể sẽ nối dài chuỗi mua vào Bitcoin, cho thấy niềm tin dài hạn rất rõ ràng vào tài sản này, trong bối cảnh không ít công ty đã rút lui khi thị trường trở nên khó khăn. Strategy đã tích lũy Bitcoin suốt nhiều năm qua, và diễn biến giá cổ phiếu của công ty phản ánh rất mạnh biến động của thị trường crypto: khi Bitcoin tăng, cổ phiếu tăng mạnh, nhưng khi thị trường điều chỉnh, cổ phiếu cũng giảm sâu hơn đáng kể.

Trong sáu tháng gần đây, cổ phiếu MicroStrategy đã giảm tới 63%, mức sụt giảm lớn hơn cả Bitcoin. Điều này xuất phát từ việc nhiều nhà đầu tư xem cổ phiếu này như một dạng đòn bẩy theo giá Bitcoin, đồng thời còn chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố tài chính doanh nghiệp như nợ vay, khả năng huy động vốn và rủi ro quản trị. Đây cũng là lý do Paolo lựa chọn tích lũy Bitcoin spot thuần túy thay vì đầu tư gián tiếp qua cổ phiếu các công ty như Strategy hay Coinbase, bởi mô hình doanh nghiệp luôn kéo theo nhiều biến số phức tạp và khó kiểm soát.

Thực tế cho thấy, ngay cả khi Bitcoin phục hồi, cổ phiếu các công ty crypto không nhất thiết tăng tương ứng do còn chịu tác động từ cạnh tranh, chiến lược vận hành, triển vọng tăng trưởng và tâm lý thị trường đối với từng doanh nghiệp. Ví dụ, cổ phiếu Coinbase từng đạt đỉnh khoảng 419 USD trong một năm qua nhưng hiện chỉ còn quanh 171 USD, trong khi Bitcoin chỉ giảm khoảng 50%, cho thấy mức độ biến động và rủi ro của cổ phiếu cao hơn đáng kể.

Từ góc nhìn cá nhân, Paolo ưu tiên nắm giữ trực tiếp Bitcoin vì cấu trúc đơn giản, chủ yếu chịu tác động bởi cung – cầu và tâm lý thị trường, giúp hạn chế các yếu tố rủi ro phát sinh.

Các thông tin khác:

• Công ty quản lý đầu tư của Bill Miller đã tăng tỷ lệ nắm giữ cổ phiếu MicroStrategy (MSTR) thêm 65%, lên 25,250 cổ phiếu, với tổng giá trị khoảng 3.4 triệu USD.

• MARA Holdings, một trong những công ty khai thác Bitcoin lớn tại Mỹ vừa hoàn tất việc mua 64% cổ phần của Exaion, một công ty hạ tầng điện toán tại Pháp. Exaion chuyên vận hành hạ tầng điện toán phục vụ AI và dịch vụ cloud. Trước tình hình ngành đào Bitcoin gặp nhiều khó khăn trong thời gian qua, nhiều công ty đào Bitcoin đang chuyển hướng sang AI và trung tâm dữ liệu hiệu năng cao (HPC) để tạo nguồn thu ổn định hơn. Một số công ty như HIVE, Hut 8, IREN, TeraWulf… cũng đang đi theo mô hình “lai” vừa đào Bitcoin, vừa xây dựng hạ tầng AI.

• Uniswap Labs ra mắt 7 “kỹ năng” mới cho AI agent, cho phép các agent tự động giao dịch, quản lý thanh khoản và triển khai hợp đồng trực tiếp trên Uniswap thông qua mã nguồn mở uniswap-ai. Bước tiến này giúp AI không chỉ phân tích thị trường mà còn chủ động tối ưu chiến lược, thực thi giao dịch và quản lý danh mục on-chain mà không cần can thiệp thủ công liên tục.

• Hà Lan ra lệnh Polymarket ngừng cung cấp dịch vụ do hoạt động cá cược không có giấy phép, nếu không sẽ đối mặt mức phạt lên tới 990,000 USD. Cơ quan quản lý cờ bạc Hà Lan đã xử phạt chi nhánh địa phương của Polymarket và yêu cầu dừng hoạt động ngay lập tức, trong bối cảnh châu Âu và Mỹ đang siết chặt giám sát các nền tảng prediction market.

• Dubai và Maldives đang đẩy mạnh các dự án token hóa bất động sản trị giá hàng triệu USD, tận dụng hạ tầng blockchain và khung pháp lý thân thiện với crypto để mở rộng kênh huy động vốn. Tại Dubai, giai đoạn hai của chương trình thí điểm đã được triển khai sau khi khoảng 5 triệu USD tài sản được token hóa, phát hành 7,8 triệu token để giao dịch thứ cấp. Đối tác hạ tầng Ctrl Alt sẽ phát hành token quản lý tài sản, với giao dịch ghi nhận trên XRP Ledger và lưu ký bằng Ripple Custody. Trong khi đó, Maldives công bố kế hoạch token hóa khu nghỉ dưỡng mang thương hiệu Trump, hợp tác giữa DarGlobal, World Liberty Financial và Securitize. Thỏa thuận được công bố tại sự kiện crypto ở Mar-a-Lago, với sự góp mặt của nhiều nhân vật lớn trong ngành.