Nhà Đầu Tư Bị Quay Như Chong Chóng – Căng Thẳng Tăng Và Tầm Quan Trọng Của Đầu Tư

Tình hình thị trường

Chứng khoán Hoa Kỳ thứ ba (10/03-US) biến động tăng giảm trong phiên, kết thúc với Dow Jones và Nasdaq gần như đi ngang, còn S&P 500 giảm 0.21%. Hợp đồng tương lai của Vàng và bạc cũng điều chỉnh về quanh 5220 USD/ounce và 88.74 USD/ounce, đây vẫn là nơi dòng tiền đầu cơ đang ở và biến động. Còn dầu tăng nhẹ quanh 83.82 USD/thùng.

Bitcoin không thay đổi nhiều về giá cả và vẫn quanh mức 69,000 USD. Các altcoin lớn có một số đồng giảm, một số khác tăng nhẹ. Vốn hóa thị trường crypto giảm còn 2.37 nghìn tỷ USD.

Dòng tiền Crypto Spot ETF tại Mỹ (10/03) ghi nhận sự phân hóa khi các quỹ Bitcoin ETF tiếp tục thu hút dòng vốn mạnh với +250.92 triệu USD, trong khi Ethereum ETF cũng ghi nhận +12.59 triệu USD dòng tiền vào. Ở chiều ngược lại, XRP ETF bị rút ròng 3.88 triệu USD. Các quỹ SOL, DOGE, LINK, LTC và AVAX ETF không ghi nhận thay đổi dòng vốn trong phiên. Trong khi đó, HBAR ETF có dòng tiền vào nhẹ, đạt khoảng 655.15 nghìn USD.

Một số tổ chức tài chính cho rằng nhà đầu tư không nên quá lo lắng trước đà giảm gần đây của cổ phiếu hàng không. Theo nhận định từ Bernstein, việc cổ phiếu của các hãng như Delta Air Lines, United Airlines và American Airlines giảm mạnh gần đây chủ yếu do chi phí nhiên liệu tăng, nhưng đây chỉ là tác động ngắn hạn và triển vọng dài hạn của ngành vẫn ổn định.

Tương tự, Deutsche Bank cho rằng lo ngại về việc AI có thể làm giảm nhu cầu đối với các công ty phần mềm là góc nhìn quá tiêu cực. Ngược lại, AI còn có thể giúp các doanh nghiệp phần mềm, chẳng hạn như IBM, giảm chi phí nhân sự và nâng cao hiệu quả hoạt động. Nhìn chung, các tổ chức này cho rằng thị trường đang phản ứng mạnh trong ngắn hạn, nhưng triển vọng dài hạn của cả hai lĩnh vực vẫn tích cực.

Người giàu ngày càng giàu: tầm quan trọng của đầu tư

Nếu nhìn rộng hơn, những biến động hiện tại như xung đột địa chính trị hay giá dầu tăng chỉ là một sự kiện mới trong chuỗi nhiều biến cố đã xảy ra suốt nhiều năm qua. Dù hoàn cảnh cụ thể có khác nhau, kết quả thường lặp lại: khoảng cách tài sản tiếp tục nới rộng, khi người giàu ngày càng giàu hơn còn người thu nhập thấp chịu tác động nặng nề hơn. Ví dụ, khi giá dầu tăng, nhóm bị ảnh hưởng trực tiếp nhất là người lao động bình thường vì chi phí sinh hoạt tăng lên, khiến khả năng tiết kiệm và đầu tư giảm đi. Ngược lại, những người có thu nhập cao hoặc sở hữu tài sản sinh lợi chịu tác động ít hơn.

Theo kinh nghiệm làm việc nhiều năm trong các công ty lớn và tham gia các cuộc họp với lãnh đạo và cổ đông, tác giả cho rằng trong các giai đoạn kinh tế khó khăn, doanh nghiệp thường cắt giảm chi phí như lương thưởng, hoa hồng hoặc nhân sự. Tuy nhiên, các quyết định này nhiều khi không phản ánh hoàn toàn tình hình thực tế, bởi lợi ích của lãnh đạo và cổ đông vẫn có thể được duy trì hoặc thậm chí tăng lên. Điều này cho thấy khi nền kinh tế suy yếu, gánh nặng thường được chuyển nhiều hơn sang người lao động.

Mô hình này cũng lặp lại trong giai đoạn dịch bệnh. Khi chính phủ bơm tiền kích thích kinh tế, một phần hỗ trợ đến người dân nhưng phần lớn dòng tiền chảy vào hệ thống tài chính và doanh nghiệp. Hệ quả sau đó là lạm phát tăng, chi phí sinh hoạt cao hơn. Trong khi đó, những người sở hữu tài sản như cổ phiếu hoặc bất động sản lại hưởng lợi khi giá tài sản tăng.

Thực tế cho thấy dù thị trường có biến động ngắn hạn, nhiều tài sản tài chính vẫn đang ở mức cao trong lịch sử. Chỉ số S&P 500 và Nasdaq Composite đều tăng mạnh so với năm 2020. Cùng lúc đó, giá nhà tại Mỹ đã tăng khoảng 50%, khiến thu nhập cần thiết để mua nhà phải tăng gần 78% so với trước đây – mức tăng mà phần lớn người lao động khó đạt được.

Do đó, thông điệp cốt lõi là mỗi cá nhân cần chủ động xây dựng khả năng tài chính cho mình thông qua tiết kiệm và đầu tư, không chỉ trong crypto hay chứng khoán mà ở bất kỳ loại tài sản phù hợp nào. Bởi dù thế giới có xảy ra chiến tranh hay khủng hoảng hay không, những biến động kinh tế vẫn sẽ tiếp diễn, và việc đầu tư để bảo vệ tài sản cá nhân và gia đình là điều ngày càng trở nên cần thiết.

Căng thẳng Iran tiếp tục leo thang

Tình hình hiện tại vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Theo thông tin từ CNN, phía Iran cho biết họ đã bắt đầu triển khai thủy lôi tại khu vực eo biển Hormuz và cảnh báo rằng bất kỳ tàu nào đi qua nếu va chạm với các thiết bị này có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Điều này làm gia tăng thêm căng thẳng tại một trong những tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới.

Giá dầu giảm so với mức đỉnh trước đó chủ yếu do những phát biểu gần đây từ phía Hoa Kỳ, đặc biệt là từ Donald Trump. Trong một cuộc phỏng vấn, ông cho rằng cuộc xung đột hiện tại có thể kết thúc sớm hơn dự kiến. Trước đây ông từng nói chiến sự có thể kéo dài khoảng bốn đến năm tuần, thậm chí có thời điểm cho rằng cuộc chiến có thể kéo dài rất lâu. Tuy nhiên, nhận định mới rằng xung đột có thể sớm kết thúc là điều mà thị trường muốn nghe, vì nó làm giảm lo ngại về việc chiến sự kéo dài sẽ khiến giá năng lượng tăng mạnh, từ đó gây áp lực lên lạm phát, dòng tiền và chính sách lãi suất của ngân hàng trung ương.

Những phát biểu mang tính lạc quan này đã góp phần khiến giá hợp đồng dầu hạ nhiệt, giúp tâm lý thị trường tài chính ổn định hơn trong ngắn hạn. Tuy vậy, căng thẳng thực tế vẫn chưa giảm. Hoa Kỳ cảnh báo sẽ đáp trả mạnh nếu Iran gây nguy hiểm cho các tàu đi qua eo biển Hormuz, trong khi các báo cáo cho thấy Iran vẫn tiếp tục các động thái quân sự tại khu vực. Điều này tạo ra sự thiếu rõ ràng trong thông tin: một mặt xuất hiện các tín hiệu tích cực về khả năng kết thúc chiến sự, nhưng mặt khác vẫn có những dấu hiệu leo thang, khiến thị trường liên tục biến động.

Về dài hạn, thị trường cần những giải pháp cụ thể hơn để ổn định giá năng lượng. Một khả năng đang được thảo luận là việc các nước giải phóng dầu từ kho dự trữ chiến lược. Nhóm Group of Seven đã họp để xem xét phương án tung ra khoảng 300–400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ nhằm hạ nhiệt giá thị trường. Đồng thời, International Energy Agency cũng tổ chức các cuộc họp với sự tham gia của hơn 30 quốc gia để thảo luận khả năng phối hợp sử dụng nguồn dự trữ năng lượng toàn cầu. Hiện tổng lượng dầu dự trữ chiến lược của các nước được ước tính khoảng 1 tỷ thùng, chưa kể khoảng 600 triệu thùng dự trữ bổ sung từ các công ty sản xuất theo quy định khẩn cấp.

Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có quyết định chính thức về việc giải phóng lượng dầu này. Vì vậy, thị trường đang đặt kỳ vọng vào hai hướng giải quyết: hoặc căng thẳng quân sự được kiểm soát, hoặc nguồn cung dầu được bổ sung thông qua dự trữ chiến lược. Đây là yếu tố then chốt vì giá dầu có tác động trực tiếp đến toàn bộ hệ thống kinh tế toàn cầu.

Thực tế, nguồn cung dầu mang tính toàn cầu nên bất kỳ gián đoạn nào cũng ảnh hưởng đến nhiều quốc gia cùng lúc. Giá năng lượng tăng không chỉ tác động đến chi phí sản xuất và vận chuyển mà còn ảnh hưởng đến lạm phát, tăng trưởng GDP và ổn định kinh tế. Một số tổ chức tài chính lớn tại Hoa Kỳ cảnh báo rằng nếu giá dầu duy trì quanh mức 130 USD/thùng trong thời gian dài, nguy cơ suy thoái kinh tế tại Mỹ có thể gia tăng. Do quy mô của nền kinh tế Mỹ, điều này cũng sẽ kéo theo tác động lan tỏa tới kinh tế toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, giá năng lượng trở thành mối quan tâm lớn của nhiều chính phủ, đặc biệt là tại Hoa Kỳ khi nước này đang bước vào giai đoạn chuẩn bị cho bầu cử giữa nhiệm kỳ. Cuối cùng, yếu tố quan trọng nhất đối với cử tri vẫn là tình hình tài chính cá nhân, bao gồm lạm phát, việc làm và lãi suất. Nếu các vấn đề kinh tế hiện tại, đặc biệt là áp lực từ giá năng lượng, không được kiểm soát sớm, chúng có thể gây ảnh hưởng tiêu cực rộng lớn đến đời sống người dân và triển vọng kinh tế trong thời gian tới.

Bitcoin thứ 20 triệu được đào

Gần như toàn bộ Bitcoin đã được đào. Trong tổng nguồn cung tối đa 21 triệu BTC, khoảng 20 triệu BTC đã được đào kể từ khi Bitcoin ra đời vào năm 2009, nghĩa là khoảng 95% nguồn cung đã được tạo ra trong khoảng 17 năm đầu tiên. Tuy nhiên, khoảng 1 triệu BTC còn lại sẽ mất hơn một thế kỷ để đào, với phần Bitcoin cuối cùng dự kiến xuất hiện vào khoảng năm 2140. Tốc độ phát hành chậm dần này xảy ra vì phần thưởng khối bị cắt giảm một nửa khoảng mỗi 4 năm. Mọi người đang đọc bài này, bao gồm cả Paolo, nhiều khả năng sẽ không sống đến ngày đó.

Tuy nhiên, tác động đến kinh tế khai thác sẽ đến sớm hơn rất nhiều. Phần thưởng khai thác hiện tại là 3.125 BTC cho mỗi khối sau kỳ halving năm 2024 và dự kiến sẽ giảm xuống dưới 1 BTC vào năm 2032. Điều này có nghĩa là giá BTC nhiều khả năng sẽ cần tăng đáng kể từ nay đến lúc đó để cân bằng bài toán kinh tế, vì thợ đào sẽ nhận được ít BTC hơn cho mỗi khối, nhưng mỗi BTC lại có giá trị cao hơn.

Thợ đào rất quan trọng vì họ bảo vệ mạng lưới, nên bất kỳ yếu tố nào ảnh hưởng đến thợ đào đều ngay lập tức làm dấy lên lo ngại về bảo mật. Lý thuyết là theo thời gian, thợ đào sẽ kiếm được ít hơn từ phần thưởng khối và nhiều hơn từ phí giao dịch, đây là thiết kế dài hạn của mạng lưới. Trong giai đoạn bùng nổ Ordinals năm 2023, phí giao dịch thậm chí đã vượt phần thưởng khai thác trong một số khối. Tuy nhiên điều này không phải lúc nào cũng tốt cho mọi người, vì mạng lưới trở nên tắc nghẽn và phí giao dịch tăng cao. Một kịch bản thực tế hơn là các giao dịch nhỏ hằng ngày cuối cùng sẽ chuyển sang Lightning Network (Layer 2), còn chuỗi chính sẽ được sử dụng cho các giao dịch giá trị lớn, nơi tính bảo mật và độ tin cậy quan trọng hơn tốc độ và chi phí rẻ.

Đôi khi có những lo ngại rằng phần thưởng giảm có thể làm giảm lợi nhuận của việc khai thác, nhưng hệ thống sẽ tự điều chỉnh thông qua các lực thị trường. Nếu việc khai thác trở nên không còn lợi nhuận, những thợ đào kém hiệu quả sẽ ngừng hoạt động, độ khó mạng lưới sẽ điều chỉnh giảm và lợi nhuận sẽ ổn định trở lại cho những thợ đào còn lại. Cơ chế này phần nào giống với khai thác vàng, nơi một số mỏ có thể tạm thời hoạt động thua lỗ và các nhà khai thác chi phí cao sẽ rời khỏi thị trường khi giá giảm. Tuy nhiên, sự so sánh này không hoàn toàn chính xác vì vàng không phụ thuộc vào thợ đào để duy trì việc xử lý giao dịch như Bitcoin.

Một giả thuyết mới hơn cho rằng khi BTC ngày càng gắn kết với hệ thống tài chính truyền thống, một hệ sinh thái lớn hơn sẽ phụ thuộc vào nó. Ngày nay đã có cả một ngành công nghiệp được xây dựng xung quanh Bitcoin, bao gồm các nền tảng giao dịch, dịch vụ lưu ký, mạng lưới thanh toán, Spot ETF, các khoản vay thế chấp bằng BTC, các công ty nắm giữ BTC trong bảng cân đối kế toán, và thậm chí nhiều dự án altcoin. Vì ngày càng nhiều doanh nghiệp phụ thuộc vào sự tồn tại của Bitcoin, có thể sẽ xuất hiện những động lực kinh tế mạnh để các tổ chức này hỗ trợ và duy trì mạng lưới, ngay cả trong những giai đoạn việc khai thác không mang tới lợi nhuận, bởi họ vẫn hưởng lợi khi Bitcoin tiếp tục tồn tại và vận hành an toàn.

Cuối cùng, bản thân Bitcoin vẫn là một thí nghiệm lớn trong thiết kế tiền tệ. Nhưng thực ra mọi thứ khác trong tài chính cũng vậy. Tiền pháp định, ngân hàng trung ương, lãi suất, và toàn bộ hệ thống tiền tệ hiện đại đều là những thí nghiệm được định hình bởi thời gian, chính sách và hành vi con người. Có hệ thống tồn tại hàng thập kỷ, có hệ thống thất bại hoặc thay đổi. Bitcoin chỉ đơn giản là chương mới nhất trong câu chuyện dài đó. Đồng thời, khung thời gian cũng rất quan trọng. Những cuộc tranh luận về điều gì sẽ xảy ra trong 50 hay 100 năm tới rất thú vị về mặt trí tuệ, nhưng thường không thực tế khi nói đến việc xây dựng tài sản trong một đời người. Thị trường vận động theo chu kỳ tính bằng năm và thập kỷ, không phải bằng thế kỷ. Sự thật là không ai biết chính xác các hệ thống này sẽ trông như thế nào trong nhiều thế hệ tới. Các động lực sẽ thay đổi, công nghệ sẽ tiến hóa và những cấu trúc mới sẽ xuất hiện. Theo nghĩa đó, toàn bộ hệ thống tài chính là một thí nghiệm đang diễn ra, và Bitcoin chỉ là một trong những thí nghiệm thú vị nhất đang được thử nghiệm trong thời gian thực.