Clarity Trì Hoãn, Ngân Hàng Và Crypto Đại Chiến | BTC Hạ Nhiệt, Vàng & Bạc Vẫn Nóng

Tình hình thị trường

Chứng khoán Mỹ kết thúc phiên giao dịch thứ năm (15/01-US) tăng nhẹ ở cả ba chỉ số, trong đó Dow Jones tăng nhiều nhất 0.6%. Vàng và bạc đã tăng lên mức cao lần lượt 4623 USD/ounce và 92 USD/ounce trong ngày qua. Dầu thì giảm nhẹ về quanh 59 USD/thùng.

Bitcoin giảm nhẹ về quanh 95,000 USD. Các altcoin lớn cũng điều chỉnh cùng xu hướng. Vốn hóa thị trường crypto quanh 3.32 nghìn tỷ USD.

Dòng tiền ETF tại Mỹ ngày 15/01 ghi nhận xu hướng tích cực, với dòng vốn tiếp tục chảy vào nhiều tài sản lớn. ETF Bitcoin dẫn đầu khi thu hút khoảng 100.2 triệu USD, theo sau là ETF Ethereum với 164.4 triệu USD. Các ETF altcoin cũng có dòng tiền vào đáng chú ý, bao gồm XRP đạt 17.06 triệu USD, Solana 8.94 triệu USD, trong khi LINK và HBAR lần lượt ghi nhận khoảng 482.84 nghìn USD và 319.96 nghìn USD. Ngược lại, ETF DOGE và LTC không phát sinh dòng tiền trong ngày.

Dự luật Clarify bị trì hoãn

Dự luật Crypto Market Structure, còn được gọi là CLARITY, đã bị hoãn bỏ phiếu tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Mỹ vào phút chót, phản ánh mức độ bất đồng sâu sắc giữa ngành crypto và hệ thống ngân hàng truyền thống. Việc trì hoãn không xuất phát từ vấn đề kỹ thuật lập pháp, mà đến từ xung đột lợi ích ngày càng rõ ràng giữa hai phía.

Nhiều công ty crypto phản đối mạnh mẽ phiên bản dự luật mới sau khi bị chỉnh sửa theo hướng có lợi cho ngân hàng, đặc biệt là các điều khoản hạn chế stablecoin trả lãi trực tiếp cho người nắm giữ. Với ngành crypto, đây là điểm then chốt vì stablecoin không chỉ là phương tiện thanh toán mà còn là công cụ giữ giá trị và tối ưu dòng tiền cho người dùng.

Về bản chất, nguyên nhân cốt lõi nằm ở mô hình kinh doanh của ngân hàng. Ngân hàng tồn tại nhờ tiền gửi và thu lợi từ chênh lệch lãi suất. Riêng JPMorgan Chase trong năm 2025 được ước tính tạo ra khoảng 95 tỷ USD thu nhập lãi ròng từ nguồn tiền này. Nếu stablecoin được phép trả lợi suất trực tiếp, dòng tiền có nguy cơ rời khỏi hệ thống ngân hàng, đe dọa nguồn lợi nhuận quan trọng nhất của họ.

Căng thẳng đạt đỉnh khi CEO Coinbase, Brian Armstrong, tuyên bố rút lại sự ủng hộ đối với dự luật, cho rằng phiên bản hiện tại thậm chí còn tệ hơn việc không có khung pháp lý. Động thái này đã khiến tiến trình lập pháp bị chững lại ngay trước thời điểm bỏ phiếu.

Dự luật CLARITY hiện chưa bị hủy bỏ mà chỉ tạm thời trì hoãn. Các bên dự kiến sẽ quay lại bàn đàm phán sau kỳ nghỉ của Thượng viện, trong bối cảnh áp lực vận động hành lang từ cả ngân hàng và ngành crypto vẫn tiếp tục gia tăng. Tựu trung lại, đây không phải là cuộc tranh luận xoay quanh quyền lợi người dùng, mà là cuộc giằng co quyền kiểm soát dòng tiền giữa tài chính truyền thống và hệ sinh thái crypto.

Các tổ chức lớn dẫn dắt dòng tiền crypto

Các tổ chức tài chính lớn đang thể hiện sự quan tâm ngày càng rõ rệt đối với thị trường crypto, tiêu biểu là JPMorgan. Dù từng có quan điểm tiêu cực, ban lãnh đạo ngân hàng này hiện không còn công khai chỉ trích crypto và thậm chí đánh giá đây là lực lượng dẫn dắt làn sóng dòng tiền tiếp theo. JPMorgan cho rằng sau năm 2025 với khoảng 130 tỷ USD đổ vào thị trường, dòng vốn có thể tiếp tục tăng tốc, bất chấp cảm nhận chung của nhiều nhà đầu tư cá nhân rằng thị trường năm qua khá trầm lắng. Từ góc nhìn của ngân hàng, dòng tiền tổ chức vào crypto đang ở mức kỷ lục và xu hướng này được kỳ vọng sẽ mạnh hơn trong năm 2026, nhờ khung pháp lý tại Mỹ ngày càng rõ ràng và crypto dần được công nhận như một loại tài sản chính thống.

Theo JPMorgan, phần lớn dòng vốn năm 2025 đến từ các spot ETF Bitcoin và Ethereum, nhiều khả năng được thúc đẩy bởi nhà đầu tư cá nhân trên Phố Wall, cho thấy sự khác biệt giữa tâm lý trong thị trường crypto và hành vi đầu tư của giới tài chính truyền thống. Hơn một nửa tổng dòng tiền đến từ các Digital Asset Trust, trong đó riêng Strategy đã đóng góp khoảng 23 tỷ USD thông qua việc mua Bitcoin. Ngược lại, khối lượng giao dịch hợp đồng tương lai Bitcoin và Ethereum trên CME giảm, phản ánh việc các tổ chức không còn phụ thuộc vào futures như trước, mà chuyển sang các công cụ hiệu quả và chi phí thấp hơn như ETF hoặc cổ phiếu các công ty đại chúng nắm giữ crypto. CME futures hiện chủ yếu được dùng cho mục đích phòng hộ.

Trong khi đó, dòng vốn đầu tư mạo hiểm vào các startup crypto vẫn yếu so với đỉnh chu kỳ trước, do thị trường thiếu những câu chuyện đủ hấp dẫn để thu hút vốn, trái ngược với lĩnh vực AI đang bùng nổ và hút mạnh dòng tiền. Song song với crypto, Goldman Sachs cũng đang mở rộng tầm nhìn sang prediction market. CEO David Solomon cho biết ngân hàng đang chủ động nghiên cứu lĩnh vực này và đã gặp lãnh đạo của Kalshi và Polymarket, hai nền tảng lớn nhất hiện nay. Goldman Sachs đã thành lập đội ngũ nội bộ để đánh giá khả năng tích hợp prediction market vào các mảng kinh doanh hiện tại.

Điểm then chốt nằm ở ranh giới pháp lý giữa prediction market và cờ bạc online. Các nền tảng như Kalshi và Polymarket đã chứng minh rằng mô hình dự đoán có thể vận hành trong khuôn khổ pháp lý, được quản lý bởi CFTC, miễn là các hợp đồng gắn với sự kiện đời thực, có giá trị thông tin và phòng hộ rủi ro, đồng thời được cấu trúc như công cụ tài chính thay vì cá cược thuần túy. Tuy nhiên, ranh giới này rất mong manh. NCAA đã yêu cầu CFTC đình chỉ các thị trường dự đoán liên quan đến thể thao đại học, cho rằng chúng thực chất là cá cược thể thao trá hình, thiếu các biện pháp bảo vệ pháp lý, tiềm ẩn rủi ro ép buộc, quấy rối vận động viên và gây tổn hại nghiêm trọng đến hệ sinh thái thể thao.

Tổng thể, các ngân hàng và tổ chức tài chính đang tìm cách tận dụng “lối đi hẹp” pháp lý để tham gia các mô hình mới như crypto và prediction market. Tuy nhiên, chỉ cần vượt quá ranh giới giữa công cụ tài chính và giải trí mang tính cờ bạc, họ có thể đối mặt với sự giám sát gắt gao và rủi ro pháp lý lớn.

Làn sóng Chip và AI- thỏa thuận chip giữa Mỹ – Đài Loan

Bức tranh về AI hiện tại cho thấy sức hút của lĩnh vực này vẫn rất mạnh và chưa hề hạ nhiệt đối với dòng tiền đầu tư. Những diễn biến mới cho thấy nhu cầu, chi tiêu và mức độ ứng dụng AI là có thật, chứ không đơn thuần chỉ là kỳ vọng hay câu chuyện bong bóng như một số quan điểm lo ngại.

Về chính sách, chính quyền Tổng thống Trump đã cho phép Nvidia xuất khẩu chip AI dòng S200 sang Trung Quốc, với điều kiện Mỹ thu 25% doanh thu từ hoạt động này. Đây là dòng chip đã chậm hơn hai thế hệ so với Blackwell và Rubin, không phải các sản phẩm tiên tiến nhất. Việc xuất khẩu vẫn chịu kiểm soát chặt chẽ từ Bộ Thương mại Mỹ, bao gồm yêu cầu đảm bảo đủ nguồn cung trong nước, kiểm định tại Mỹ, xét duyệt an ninh đối với khách hàng và giới hạn lượng xuất khẩu sang Trung Quốc ở mức tối đa 50% so với doanh số tại Mỹ. Nvidia ủng hộ quyết định này vì mở ra doanh thu mới, dù phải chia 25% doanh thu, trong bối cảnh nhu cầu từ Trung Quốc rất lớn nhưng việc phê duyệt vẫn chịu tác động từ yếu tố chính trị và chiến lược tự chủ chip AI của Trung Quốc. Đây nhiều khả năng sẽ là một nội dung nhạy cảm trong các vòng đàm phán thương mại Mỹ – Trung sắp tới.

Song song đó, các số liệu kinh doanh của TSMC tiếp tục khẳng định nhu cầu AI đang ở mức cao. Lợi nhuận quý gần nhất của TSMC tăng 45% so với cùng kỳ, đạt khoảng 16 tỷ USD, vượt dự báo, trong khi doanh thu đạt khoảng 33,1 tỷ USD, tăng hơn 20%. Đây là quý thứ tám liên tiếp lợi nhuận tăng trưởng theo năm. Các dòng chip tiên tiến từ 7 nanomet trở xuống chiếm tới 70% doanh thu, phản ánh nhu cầu rất mạnh từ AI và máy chủ hiệu năng cao, với các khách hàng lớn như Nvidia và AMD. Điều quan trọng không nằm ở con số tuyệt đối mà ở thông điệp cốt lõi: nhu cầu thực tế đối với AI vẫn đang tăng mạnh.

Trong bối cảnh đó, thỏa thuận chip trị giá 250 tỷ USD giữa Mỹ và Đài Loan càng cho thấy AI và bán dẫn là trọng tâm chiến lược dài hạn. Theo thỏa thuận, các công ty chip Đài Loan sẽ đầu tư ít nhất 250 tỷ USD vào sản xuất bán dẫn tại Mỹ, với sự bảo lãnh tín dụng trực tiếp từ chính phủ Đài Loan. Đổi lại, Mỹ áp trần thuế đối ứng 15% và miễn thuế cho một số mặt hàng như dược phẩm và linh kiện máy bay. TSMC dự kiến tiếp tục mở rộng tại Arizona, bổ sung vào khoản đầu tư khoảng 40 tỷ USD hiện có, trong khi các công ty xây nhà máy tại Mỹ sẽ được hưởng ưu đãi thuế, còn những doanh nghiệp không tham gia có thể đối mặt với mức thuế rất cao.

Mục tiêu cốt lõi của thỏa thuận là chuyển khoảng 40% chuỗi cung ứng bán dẫn của Đài Loan sang Mỹ, qua đó giảm rủi ro địa chính trị và nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng. Đây cũng phản ánh mối lo chiến lược của Mỹ trước các căng thẳng tiềm tàng quanh Đài Loan và Trung Quốc, đồng thời cho thấy quyết tâm kéo sản xuất chip quan trọng về nội địa. Tất cả những yếu tố này củng cố luận điểm rằng AI vẫn là một xu hướng lớn, được hậu thuẫn bởi dòng tiền, lợi nhuận và chính sách ở cấp quốc gia, chứ chưa hề bước vào giai đoạn thoái trào.

Các thông tin khác:

• Bitmine Immersion Technologies đầu tư 200 triệu USD vào Beast Industries của MrBeast, dự kiến hoàn tất quanh ngày 19/1. Thương vụ nhằm kết nối hệ sinh thái creator khổng lồ của MrBeast với Ethereum, mở đường cho việc triển khai các sản phẩm số như token, membership, phần thưởng và mô hình quyền sở hữu số trên blockchain tới tập người dùng đại chúng quy mô lớn.

• SEC đã chính thức khép lại cuộc điều tra đối với Zcash Foundation mà không áp dụng bất kỳ biện pháp xử phạt nào, qua đó xác nhận Zcash không vi phạm luật chứng khoán và loại bỏ rủi ro pháp lý lớn từng bao trùm hệ sinh thái từ năm 2023. Tuy nhiên, dù áp lực pháp lý được giải tỏa, Zcash vẫn đối mặt bất ổn nội bộ khi toàn bộ đội ngũ phát triển cốt lõi tại Electric Coin Company từ chức do mâu thuẫn quản trị, sau đó tách ra thành lập công ty mới và phát triển ví cashZ dựa trên công nghệ Zcash.

• Sở Giao dịch Chứng khoán London (LSEG) ra mắt Digital Settlement House (DiSH), dịch vụ thanh toán kỹ thuật số đưa tiền gửi ngân hàng truyền thống lên blockchain nhằm cho phép thanh toán tức thì 24/7 giữa hệ thống tài chính truyền thống và các mạng blockchain. Thay vì sử dụng stablecoin, DiSH dùng “DiSH Cash” là tiền gửi ngân hàng được token hóa, cung cấp nguồn tiền thật cho giao dịch ngoại hối, chứng khoán và tài sản số, qua đó giảm tình trạng vốn bị khóa và tối ưu hóa tài sản thế chấp. Dự án đã thử nghiệm thành công trên mạng Canton với các giao dịch repo xuyên biên giới, phản ánh xu hướng stablecoin và tiền gửi token hóa đang trở thành hạ tầng cốt lõi của tài chính toàn cầu, với tổng thanh toán năm 2025 đạt khoảng 9.000 tỷ USD.

• Lemon, một trong những sàn crypto lớn tại Argentina, đã ra mắt thẻ tín dụng Visa thế chấp bằng Bitcoin đầu tiên trong nước, cho phép người dùng vay Peso mà không cần bán BTC. Chỉ với tối thiểu 0.01 BTC làm tài sản đảm bảo, khách hàng có thể tiếp cận hạn mức tín dụng ban đầu khoảng 1 triệu Peso, qua đó duy trì khoản tích lũy Bitcoin trong dài hạn. Sản phẩm này nhắm trực tiếp vào tâm lý thiếu niềm tin của người dân Argentina đối với hệ thống ngân hàng truyền thống, vốn chịu ảnh hưởng bởi lịch sử mất giá tiền tệ và phong tỏa tiền gửi. Trong bối cảnh lạm phát vẫn ở mức cao quanh 30%, mô hình vay Peso dựa trên thế chấp Bitcoin giúp người dùng vừa có thanh khoản để chi tiêu, vừa giữ được vị thế đầu tư vào tài sản phòng hộ.