Không Cắt Lãi Suất, Lợi Suất Tăng – Thị Trường Đang Định Giá Lại Mọi Thứ

Tình hình thị trường

Chứng khoán Hoa Kỳ thứ sáu (20/03-US) kết thúc phiên cả ba chỉ số đều giảm mạnh, với Nasdaq giảm nhiều nhất 2.01%. Hợp đồng bạc và vàng đều giảm về quanh 4504 USD/ounce và 68 USD/ounce. Còn dầu tăng lên 98 USD/thùng.

Bitcoin vẫn quanh 70,000 USD. Các altcoin lớn tăng nhẹ, một số khác thì giảm. Vốn hóa thị trường crypto ở mức 2.42 nghìn tỷ USD.

Dòng tiền vào các quỹ crypto spot ETF tại Mỹ trong phiên 20/03 tiếp tục cho thấy xu hướng rút vốn ở các tài sản vốn hóa lớn. Cụ thể, Bitcoin ETF ghi nhận dòng tiền ròng âm 52.11 triệu USD, còn Ethereum ETF tiếp tục bị rút 41.97 triệu USD. Ở chiều ngược lại, XRP ETF ghi nhận dòng tiền vào ròng 1.98 triệu USD, trở thành điểm sáng hiếm hoi trong phiên. Trong khi đó, các quỹ ETF của Solana, Dogecoin, Chainlink, Litecoin, Avalanche và Hedera không ghi nhận biến động dòng tiền trong ngày.

Fed có quan điểm khác nhau về lãi suất

Những lo ngại gần đây về chính sách tiền tệ tiếp tục gia tăng khi hai quan chức của Fed là Christopher Waller và Michelle Bowman lần lượt xuất hiện trên truyền hình để chia sẻ quan điểm. Thông điệp chung mang tính trấn an sau phát biểu cứng rắn trước đó của Jerome Powell. Cụ thể, Waller cho rằng khả năng giảm lãi suất trong năm nay vẫn tồn tại nếu thị trường lao động suy yếu, trong bối cảnh tăng trưởng việc làm năm 2025 gần như bằng 0 và có tháng ghi nhận mức giảm đáng kể. Trong khi đó, Bowman thậm chí đưa ra quan điểm tích cực hơn khi cho rằng có thể có tới ba lần giảm lãi suất nếu điều kiện kinh tế phù hợp. Tuy nhiên, dù xuất hiện các phát biểu mang tính hỗ trợ, thị trường vẫn phản ứng tiêu cực, cho thấy niềm tin của nhà đầu tư chưa được cải thiện đáng kể.

Dữ liệu kỳ vọng lãi suất phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong tâm lý thị trường. Xác suất giữ nguyên lãi suất đến cuối năm vẫn chiếm tỷ trọng lớn, trong khi tỷ lệ kỳ vọng giảm lãi suất đã thu hẹp đáng kể và thậm chí xuất hiện khả năng tăng lãi suất trở lại. Việc kỳ vọng nới lỏng tiền tệ suy giảm khiến nhà đầu tư điều chỉnh định giá tài sản, dẫn đến áp lực bán trên diện rộng, từ chứng khoán, vàng cho đến Bitcoin. Điều này cho thấy dòng tiền đang có xu hướng quay lại trạng thái phòng thủ, ưu tiên giữ tiền mặt trong bối cảnh lãi suất cao kéo dài.

Song song với đó, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng trở lại lên khoảng 4.34%, phản ánh kỳ vọng lãi suất cao hơn trong tương lai. Sự gia tăng lợi suất này có tác động gián tiếp đến chi phí vay mượn trong nền kinh tế, đặc biệt là lãi suất mua nhà và ô tô, vốn đã tăng trở lại lên khoảng 6.53% sau khi từng giảm xuống dưới 6% trước đó. Hệ quả là thị trường bất động sản tiếp tục chịu áp lực khi nguồn cung nhà ở tồn đọng lớn nhưng nhu cầu bị kìm hãm bởi chi phí vay cao.

Diễn biến này không chỉ giới hạn tại Mỹ mà còn lan rộng sang các nền kinh tế khác, khi lợi suất trái phiếu tại nhiều quốc gia như Anh và Nhật Bản cũng tăng mạnh. Tổng thể, bức tranh hiện tại cho thấy môi trường lãi suất cao đang duy trì trên phạm vi toàn cầu, kéo theo áp lực lên thị trường tài chính và gia tăng rủi ro đối với tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới.

Căng thẳng Trung Đông vẫn gia tăng và áp lực lên kinh tế

Căng thẳng Trung Đông vẫn tiếp tục gia tăng. Điều này tạo hai áp lực lớn đang chi phối thị trường hiện nay là bất ổn nguồn cung dầu do chiến sự và những dấu hiệu nới lỏng tài chính ngầm trong hệ thống ngân hàng Mỹ, trong bối cảnh lãi suất vẫn duy trì ở mức cao.

Trước hết, vấn đề cốt lõi của thị trường dầu mỏ vẫn nằm ở việc khi nào các tuyến vận chuyển quan trọng, đặc biệt là các eo biển chiến lược, có thể hoạt động bình thường trở lại. Dù Mỹ đã tung ra khoảng 140 triệu thùng dầu dự trữ, cùng với khoảng hơn 400 triệu thùng từ nhóm các quốc gia thuộc hiệp hội năng lượng quốc tế, các biện pháp này chỉ mang tính tạm thời và không đủ để kéo giá dầu giảm bền vững. Thực tế cho thấy giá dầu vẫn tăng trở lại, tiến gần mốc 100 USD, phản ánh lo ngại về nguồn cung dài hạn.

Một số biện pháp bổ sung như cho phép mua lượng dầu Nga đang tồn kho ngoài khơi có thể giúp giảm áp lực trong ngắn hạn, nhưng thị trường hầu như không phản ứng tích cực với thông tin này. Nguyên nhân chính là vì yếu tố quyết định vẫn là tiến triển của chiến sự. Khi chưa có một mốc thời gian rõ ràng cho việc chấm dứt xung đột, thị trường tiếp tục đối mặt với sự bất định lớn. Ngoài ra, các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng ở cả hai phía làm gia tăng rủi ro gián đoạn nguồn cung trong dài hạn, đồng nghĩa với việc giá dầu có thể duy trì ở mức cao ngay cả sau khi chiến sự kết thúc, do cần thời gian để khôi phục hạ tầng.

Tác động của giá dầu tăng không diễn ra ngay lập tức mà thường xuất hiện trễ trong nền kinh tế, đặc biệt thông qua lạm phát hàng hóa. Điều này từng được quan sát trong các cuộc xung đột trước đây, khi lạm phát gia tăng sau một khoảng thời gian nhất định và kéo dài trong nhiều tháng. Nếu xuất hiện một thỏa thuận ngừng bắn rõ ràng, thị trường có thể ổn định nhanh hơn vì yếu tố quan trọng nhất không phải là mức giá dầu hiện tại, mà là sự rõ ràng về triển vọng trong tương lai.

Bên cạnh yếu tố dầu mỏ, một diễn biến đáng chú ý khác là đề xuất nới lỏng quy định vốn đối với các ngân hàng tại Mỹ. Sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, các quy định trong khuôn khổ Basel III buộc ngân hàng phải giữ nhiều vốn hơn để đảm bảo an toàn hệ thống. Tuy nhiên, đề xuất mới cho phép các ngân hàng lớn giảm khoảng 2,4% yêu cầu vốn, tương đương giải phóng khoảng 20 tỷ USD để cho vay hoặc đầu tư. Trong một số kịch bản, mức giảm có thể lên tới 4,8% đối với ngân hàng lớn, khoảng 3% với ngân hàng tầm trung và gần 7,8% đối với ngân hàng nhỏ.

Việc nới lỏng này thực chất là một dạng nới lỏng tài chính gián tiếp. Khi ngân hàng giữ ít vốn dự phòng hơn, họ có thể mở rộng tín dụng và gia tăng đòn bẩy, từ đó thúc đẩy thanh khoản trong hệ thống và hỗ trợ nền kinh tế. Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc hệ thống tài chính trở nên kém an toàn hơn trước các cú sốc bất ngờ. Việc phần lớn các quan chức ủng hộ đề xuất này cho thấy họ đang nhận thấy áp lực kinh tế đủ lớn để chấp nhận đánh đổi rủi ro.

Áp lực tài khóa từ chi tiêu chiến sự cũng đang gia tăng đáng kể. Theo ước tính từ Watcher Guru chi phí cho các hoạt động quân sự của Mỹ trong ba tuần đầu đã lên tới khoảng 25 tỷ USD, với tốc độ chi tiêu trung bình hơn 1 tỷ USD mỗi ngày. Nếu chiến sự kéo dài, chi phí này có thể tăng mạnh, làm gia tăng nợ công và buộc chính phủ phải vay mượn nhiều hơn trong bối cảnh lãi suất vẫn ở mức cao. Điều này tạo thêm áp lực lên ngân sách và làm phức tạp hơn các quyết định chính sách tiền tệ.

Trong khi đó, lãi suất cao tiếp tục gây áp lực lên cả nền kinh tế và tâm lý thị trường. Người dân và doanh nghiệp phải đối mặt với chi phí vay cao khi mua nhà, mua xe hoặc mở rộng hoạt động kinh doanh. Đồng thời, yếu tố chính trị, đặc biệt khi tiến gần các kỳ bầu cử, cũng làm gia tăng áp lực yêu cầu giảm lãi suất nhằm hỗ trợ tăng trưởng và cải thiện tâm lý thị trường. Tuy nhiên, việc giảm lãi suất quá sớm có thể khiến lạm phát quay trở lại, tạo ra một thế cân bằng khó khăn cho các nhà hoạch định chính sách.

Nhìn chung, thị trường hiện đang chịu tác động từ nhiều áp lực chồng chéo, bao gồm bất ổn địa chính trị, giá dầu cao, chi tiêu chiến sự gia tăng và các dấu hiệu nới lỏng tài chính trong hệ thống ngân hàng. Trong bối cảnh này, yếu tố quan trọng nhất đối với thị trường không chỉ là dữ liệu kinh tế hay chính sách tiền tệ, mà là mức độ rõ ràng về diễn biến của chiến sự và triển vọng ổn định nguồn cung năng lượng trong thời gian tới.

Luật crypto ở Mỹ đã dần rõ ràng hơn

Mỹ gần đây đã có những thay đổi quan trọng trong định hướng quản lý thị trường crypto của SEC dưới sự lãnh đạo của Paul Atkins và nó có ý nghĩa thực tế của các thay đổi này đối với ngành crypto và hệ thống tài chính truyền thống.

Theo các phát biểu gần đây, Chủ tịch SEC cho rằng thị trường crypto cần một khung pháp lý rõ ràng sau nhiều năm thiếu minh bạch. Điểm thay đổi lớn là phần lớn tài sản crypto sẽ được xem là hàng hóa thay vì chứng khoán, đồng nghĩa với việc chịu sự quản lý chính của CFTC thay vì SEC. Hai cơ quan cũng dự kiến phân loại tài sản crypto thành bốn nhóm gồm hàng hóa, công cụ, tài sản sưu tầm và stablecoin. Đồng thời, SEC triển khai sáng kiến “Project Crypto” nhằm chuyển từ cách quản lý bằng kiện tụng sang xây dựng quy định rõ ràng hơn, kèm cơ chế miễn trừ đổi mới cho startup thử nghiệm mô hình mới. Khả năng mở cửa cho các quỹ hưu trí đầu tư vào crypto cũng được xem xét, điều này có thể mở rộng dòng vốn vào thị trường.

Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu tích cực này vẫn tồn tại sự cạnh tranh lợi ích giữa crypto và hệ thống ngân hàng, đặc biệt xoay quanh việc stablecoin có nên được trả lãi hay không. Ngân hàng lo ngại dòng tiền sẽ rời khỏi hệ thống truyền thống, trong khi các công ty crypto cho rằng việc chia lợi nhuận từ tài sản như trái phiếu mang lại lợi ích cho người dùng.

Một tác động quan trọng khác là các tài sản token hóa như cổ phiếu hoặc trái phiếu vẫn phải tuân thủ quy định nghiêm ngặt của SEC, khiến các dự án DeFi hoặc startup gặp rào cản pháp lý lớn, trong khi các tổ chức tài chính truyền thống có lợi thế do đã có giấy phép hoạt động. Ngoài ra, việc một tài sản bị xem là chứng khoán hay không còn phụ thuộc vào cách sử dụng, chẳng hạn staking thông qua trung gian và chia lợi nhuận có thể bị coi là hợp đồng đầu tư. Điều này đặc biệt ảnh hưởng đến các token quản trị, vì nếu mang lại lợi nhuận, chúng có thể bị xếp vào nhóm chứng khoán.

Tổng thể, các thay đổi này giúp thị trường crypto tiến gần hơn đến sự rõ ràng về pháp lý và có lợi cho nhà đầu tư trong dài hạn. Tuy nhiên, chúng cũng làm tăng rào cản đối với các dự án mới và gián tiếp tạo lợi thế cho các tổ chức tài chính truyền thống, cho thấy định hướng quản lý mới không chỉ nhằm hỗ trợ crypto mà còn bảo vệ vai trò của hệ thống tài chính hiện hữu.

Các thông tin khác:

• Gemini và Crypto.com đang cắt giảm nhân sự để thích nghi với thị trường khó khăn và xu hướng ứng dụng AI. Gemini cắt khoảng 30% nhân sự do thua lỗ hơn 580 triệu USD, thị phần suy giảm và doanh thu giảm theo giá Bitcoin, đồng thời chuyển hướng sang tối ưu vận hành và phát triển AI. Trong khi đó, Crypto.com cắt khoảng 12% nhân sự nhằm triển khai AI trên toàn hệ thống để nâng cao hiệu quả, với quan điểm rằng các công ty không chuyển đổi sang AI sẽ có nguy cơ bị tụt lại phía sau.

• World Gold Council đề xuất mô hình “Gold as a Service” nhằm đưa vàng vào hệ thống tài chính số thông qua việc kết nối vàng vật lý với vàng số (tokenized gold). Mô hình này hướng tới xây dựng tiêu chuẩn chung cho lưu trữ, kiểm toán, phát hành, quy đổi và tuân thủ pháp lý, giúp vàng trở nên minh bạch hơn, dễ giao dịch và có thanh khoản tốt hơn. Hiện đã có các dự án như Tether Gold và Pax Gold, nhưng hoạt động riêng lẻ; mô hình mới kỳ vọng chuẩn hóa toàn thị trường và phù hợp hơn với các tổ chức lớn.

• Tiểu bang North Carolina đã đề xuất Dự luật Thượng viện 327 nhằm cho phép phân bổ tối đa 10% quỹ công vào Bitcoin để xây dựng Quỹ Dự trữ Bitcoin Chiến lược. Bitcoin dự kiến được lưu trữ trong ví lạnh đa chữ ký, do Bộ Tài chính bang quản lý và hội đồng cố vấn giám sát. Hiện dự luật mới ở giai đoạn đầu, đã qua lần đọc thứ nhất nhưng chưa được phê duyệt chính thức. Trong khi đó, một số bang khác như Texas đã thông qua quỹ dự trữ Bitcoin, New Hampshire cho phép đầu tư quỹ công vào Bitcoin, và Arizona đang triển khai quỹ tài sản số ở quy mô hạn chế.

• Nhiều công ty crypto đang cắt giảm nhân sự nhằm thích nghi với áp lực thị trường và tái cấu trúc hoạt động, bao gồm Algorand giảm khoảng 25%, theo Bloomberg, cùng với thay đổi lãnh đạo và cắt giảm nhân sự tại Messari và khoảng 15 vị trí tại Stacks. Mặc dù bề ngoài đây là tín hiệu tiêu cực và phản ánh áp lực ngắn hạn của thị trường, nhưng xét theo chu kỳ, việc cắt giảm chi phí và tái cấu trúc là hiện tượng thường thấy trong các giai đoạn downtrend. Do đó, đây vừa là dấu hiệu khó khăn trước mắt, vừa có thể được xem là quá trình thanh lọc cần thiết giúp ngành crypto vận hành hiệu quả và bền vững hơn trong dài hạn.