Mỹ Có Thể Rời Iran, Nhưng Câu Chuyện Thật Vẫn Là Dầu | ADP: Kinh Tế Ổn Nhưng Không Khỏe

Tình hình thị trường

Chứng khoán Hoa Kỳ thứ tư (01/04-US) gần cưới phiên các chỉ số đều tăng nhẹ, trong đó Nasdaq tăng nhiều nhất 1.21%. Hợp đồng tương lai của dầu và vàng cũng tăng lên lần lượt 4758 USD/ounce và 75.41 USD/ounce. Còn dầu điều chỉnh nhẹ về quanh 99.77 USD/thùng.

Bitcoin sau khi tăng lên 68,000 USD đã giảm về quan 66,000 USD. Các altcoin lớn đều giảm khi BTC điều chỉnh. Vốn hóa thị trường crypto là 2.28 nghìn tỷ USD.

Dòng tiền crypto spot ETF tại Mỹ (01/04) ghi nhận diễn biến tiêu cực khi áp lực rút vốn tập trung chủ yếu ở các quỹ lớn. Cụ thể, BTC ETF bị rút ròng khoảng 173.73 triệu USD, dẫn đầu xu hướng dòng tiền rời khỏi thị trường. ETH ETF cũng ghi nhận mức rút ròng 7.10 triệu USD, trong khi XRP ETF giảm nhẹ với 1.32 triệu USD bị rút ra. Ở chiều còn lại, các quỹ SOL, DOGE, LINK, LTC, AVAX, HBAR và DOT ETF không ghi nhận biến động dòng tiền, duy trì trạng thái trung lập trong phiên giao dịch này.

Tin tốt từ Iran, thị trường phản ứng tích cực dù bất ổn vẫn tồn tại

Có sự “không hợp lý” trên bề mặt của thị trường hiện tại, khi nhiều loại tài sản vẫn tăng giá dù chiến sự và bất ổn chính trị vẫn còn. Một lý do bởi thị trường không phản ứng trực tiếp với sự kiện mà phản ứng với xác suất của các kịch bản tương lai.

Hôm qua, Tổng thống Trump để ngỏ khả năng tuyên bố chiến thắng và rút lui, ngay cả khi chưa có thỏa thuận hay eo biển Hormuz vẫn bị gián đoạn. Nhưng hôm nay, ông cho biết Iran đã đề nghị ngừng bắn, và Mỹ chỉ xem xét nếu eo biển Hormuz được mở hoàn toàn.

Điều này khiến thị trường phải dừng lại và suy nghĩ. Liệu đây là tín hiệu tiến gần đến hòa bình, hay là một bước nâng điều kiện trước khi tiếp tục gây áp lực? Thực tế, vẫn chưa rõ Iran có thực sự đề nghị ngừng bắn hay không, và quyết định cuối cùng không nằm ở một phía mà phụ thuộc vào cả hai bên.

Ở bề mặt, nhiều hiện tượng dường như mâu thuẫn đang diễn ra cùng lúc: chiến sự vẫn tiếp diễn nhưng chứng khoán Mỹ và các thị trường châu Á lại phục hồi mạnh, vàng và Bitcoin tăng giá dù dầu chỉ giảm nhẹ và vẫn ở mức cao. Các chỉ số lớn tại châu Á như Hồng Kông, Hàn Quốc, Nhật Bản và Ấn Độ đều ghi nhận mức tăng đáng kể, phản ánh kỳ vọng rằng rủi ro ngắn hạn có thể được kiểm soát. Tuy nhiên, điều quan trọng không phải là thị trường đang sợ hay không, mà là thị trường đang định giá khả năng nào trong tương lai. Chỉ cần một tín hiệu cho thấy mức độ mơ hồ giảm bớt, chẳng hạn tuyên bố về khả năng rút quân hoặc đàm phán thôi cũng đủ khiến thị trường đảo chiều tích cực, ngay cả khi chiến tranh chưa kết thúc.

Trọng tâm thực sự của câu chuyện vẫn là năng lượng, đặc biệt là eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Khi khu vực này bị siết chặt, giá dầu, chi phí vận tải và lạm phát đều chịu áp lực tăng. Ngược lại, chỉ cần có hy vọng rằng dòng chảy dầu được khơi thông, thị trường có thể phản ứng tích cực dù rủi ro dài hạn vẫn còn. Đây là lý do vì sao dầu vẫn duy trì mức cao trong khi vàng và Bitcoin tiếp tục tăng, phản ánh tâm lý rằng rủi ro ngắn hạn có thể giảm nhưng bất ổn dài hạn chưa biến mất. Bitcoin trong bối cảnh này không còn thuần túy là tài sản rủi ro hay tài sản trú ẩn, mà đang mang tính chất trung gian, phản ánh sự dịch chuyển dòng tiền trong môi trường vĩ mô phức tạp.

Ở cấp độ sâu hơn, bức tranh không chỉ là chiến sự mà còn liên quan đến sự thay đổi trong cấu trúc toàn cầu. Quan hệ đồng minh bắt đầu xuất hiện rạn nứt khi các quốc gia có cách nhìn khác nhau về trách nhiệm và lợi ích. Mỹ đang cân nhắc rút khỏi NATO. Tổng thống Trump gọi NATO là “hổ giấy” sau khi châu Âu không hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz và không cho Mỹ sử dụng căn cứ để tấn công Iran. Ông cho rằng sau khi Mỹ đã hỗ trợ Ukraine, sự hỗ trợ từ đồng minh lẽ ra phải là mặc định. Nhưng phía châu Âu nhìn khác. Họ xem đây là cuộc chiến do Mỹ lựa chọn và không muốn bị kéo vào một xung đột mới tại Trung Đông.

Điều này làm lộ ra một mâu thuẫn lớn hơn. NATO được xây dựng dựa trên phòng thủ tập thể, nhưng Mỹ đang kỳ vọng sự hỗ trợ cả trong các chiến dịch tấn công. Khi hai bên không còn chung cách hiểu về nghĩa vụ, liên minh bắt đầu rạn nứt.

Khi liên minh suy yếu, thương mại và chuỗi cung ứng có xu hướng phân mảnh, chi phí gia tăng và dòng vốn trở nên chọn lọc hơn. Thế giới đang chuyển từ mô hình tối ưu chi phí sang tối ưu an ninh, một mô hình đắt đỏ hơn, dễ tạo ra lạm phát kéo dài và khiến các ngân hàng trung ương khó nới lỏng mạnh tay như trước.

Trong bối cảnh đó, chính sách tiền tệ của Mỹ cũng đang đứng trước bài toán khó. Giá năng lượng tăng mạnh lẽ ra có thể khiến lãi suất tăng theo logic truyền thống, nhưng Cục Dự trữ Liên bang đang thận trọng vì nhận định đây là cú sốc nguồn cung chứ không phải do nhu cầu quá nóng. Việc tăng lãi suất trong trường hợp này có thể làm suy yếu tăng trưởng mà không giải quyết được vấn đề giá dầu. Dữ liệu lao động gần đây phản ánh nền kinh tế vẫn tạo việc làm nhưng không đồng đều, với tăng trưởng tập trung ở các lĩnh vực ít nhạy cảm với chu kỳ kinh tế, trong khi sản xuất và vận tải suy yếu. Tiền lương vẫn tăng và áp lực giá chưa biến mất, tạo nên nguy cơ kinh tế tăng trưởng yếu nhưng lạm phát vẫn cao.

Cuối cùng, bức tranh thị trường hiện nay không thể hiểu đầy đủ nếu chỉ nhìn vào chiến sự hay dữ liệu kinh tế, mà cần xét đến dòng tiền quy mô lớn đang vận hành trong hệ thống toàn cầu. Trong một thế giới nơi hàng nghìn tỷ USD không còn là con số hiếm, chính phủ và doanh nghiệp đều có khả năng tác động mạnh đến thị trường, khiến biến động giá ngày càng phụ thuộc vào kỳ vọng và dòng vốn hơn là các sự kiện đơn lẻ.

Báo cáo ADP cho thấy kinh tế “ổn nhưng không khỏe”

Dữ liệu lao động cho thấy một bức tranh không đồng đều khi doanh nghiệp nhỏ vẫn tiếp tục tuyển dụng, trong khi các doanh nghiệp lớn bắt đầu cắt giảm nhân sự. Tiền lương vẫn duy trì xu hướng tăng và áp lực giá chưa hạ nhiệt, tạo nên một môi trường kinh tế khó chịu: tăng trưởng có dấu hiệu suy yếu nhưng lạm phát vẫn tồn tại. Đây chính là trạng thái đình lạm, khiến thị trường trở nên cực kỳ nhạy cảm với từng dữ liệu kinh tế và từng phát biểu từ nhà hoạch định chính sách. Vì vậy, báo cáo việc làm chính thức từ Bộ Thống kê Lao động sắp công bố được xem là thông tin then chốt để đánh giá sức khỏe thực sự của nền kinh tế.

Tuy nhiên, chỉ nhìn vào dữ liệu kinh tế hay diễn biến chiến sự vẫn chưa đủ để hiểu toàn bộ bức tranh. Yếu tố quan trọng hơn nằm ở dòng tiền và quy mô tiền trong hệ thống. Trong bối cảnh hiện tại, các con số hàng nghìn tỷ USD đã trở nên phổ biến, khi chính phủ có thể tung ra các gói hỗ trợ khổng lồ và nhiều doanh nghiệp đạt mức định giá nghìn tỷ. Sự thay đổi này bắt đầu rõ rệt từ giai đoạn đại dịch, khi các gói kích thích quy mô lớn liên tục được triển khai, làm gia tăng nhanh chóng lượng tiền trong nền kinh tế.

Khi tiền được bơm vào hệ thống nhanh hơn tốc độ tạo ra giá trị thực, giá trị của tiền theo thời gian trở nên “mềm” hơn, khiến tài sản trở thành nơi lưu trữ giá trị thay thế. Đây là lý do dòng vốn vẫn tiếp tục chảy vào các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, năng lượng, hạ tầng và crypto, không phải vì rủi ro đã biến mất mà vì dòng tiền cần một nơi để trú ẩn và duy trì giá trị. Nói cách khác, động lực cốt lõi của thị trường hiện nay không chỉ là sự kiện hay dữ liệu, mà là áp lực của lượng tiền lớn đang tìm kiếm điểm đến phù hợp.

Các tổ chức lớn vẫn đang tham gia vào crypto

Nhiều tín hiệu gần đây phản ánh sự tham gia ngày càng sâu của các tổ chức lớn. Franklin Templeton đã mua lại một công ty quản lý tài sản crypto nhằm triển khai chiến lược đầu tư chủ động, cho thấy crypto đang được quản lý như một lớp tài sản chuyên sâu. 

Đồng thời, S&P Dow Jones Indices – tổ chức đứng sau những chỉ số tài chính nổi tiếng nhất thế giới, vừa token hóa chỉ số trái phiếu kho bạc Mỹ (iBoxx) lên Canton Network. Những động thái này phản ánh xu hướng blockchain đang được tích hợp vào hệ thống tài chính truyền thống. Song song đó, các blockchain lớn tiếp tục xây dựng hạ tầng phục vụ tương lai nơi AI có thể tự giao dịch và thanh toán, đòi hỏi stablecoin, hệ thống thanh toán và khả năng tương tác giữa các hệ thống. Điều này cho thấy crypto đang trở thành nền tảng của kinh tế số, không còn chỉ là câu chuyện của nhà đầu tư cá nhân.

Một bước tiến đáng chú ý là việc thử nghiệm phát hành trái phiếu đô thị được bảo đảm bằng Bitcoin, cho phép sử dụng Bitcoin làm tài sản thế chấp để vay vốn. Điều này phản ánh sự thay đổi quan trọng: hệ thống tài chính không còn từ chối crypto mà đang học cách sử dụng nó như tài sản đảm bảo. Vì vậy, crypto và đặc biệt là Bitcoin, đang dần trở thành một phần của hệ thống tài chính toàn cầu, dù nhiều người vẫn chỉ tập trung vào biến động giá ngắn hạn mà bỏ qua quá trình xây dựng hạ tầng phía sau.

Bên cạnh đó, diễn biến trong lĩnh vực AI cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Microsoft trải qua quý giảm mạnh nhất kể từ khủng hoảng 2008, với cổ phiếu giảm đáng kể dù doanh thu và mảng điện toán đám mây vẫn tăng trưởng. Điều này cho thấy vấn đề không nằm ở hiệu suất hiện tại mà ở câu hỏi về khả năng tạo lợi nhuận thực sự từ AI, khi chi phí đầu tư hạ tầng như trung tâm dữ liệu, chip và năng lượng ngày càng lớn. Thị trường không còn chấp nhận câu chuyện tăng trưởng đơn thuần mà bắt đầu yêu cầu bằng chứng về hiệu quả tài chính.

Ngược lại, OpenAI vẫn nhận được mức định giá rất cao dù chưa có lợi nhuận ổn định, nhờ vào lượng người dùng lớn và dòng vốn từ các nhà đầu tư dài hạn. Sự khác biệt chính nằm ở việc đây là công ty tư nhân, nên chưa chịu áp lực đánh giá hiệu quả tài chính theo từng quý như các công ty niêm yết. Khi chu kỳ thị trường chuyển từ mua kỳ vọng sang yêu cầu bằng chứng, áp lực sẽ gia tăng rõ rệt đối với các doanh nghiệp đã niêm yết trên sàn chứng khoán.

Song song đó, SpaceX đang chuẩn bị cho kế hoạch niêm yết với mức định giá rất lớn. Công ty này hiện không chỉ hoạt động trong lĩnh vực tên lửa mà còn đóng vai trò quan trọng trong hạ tầng chiến lược của Mỹ, từ quốc phòng không gian đến kết nối vệ tinh và chuỗi công nghệ liên quan. Nếu thương vụ niêm yết diễn ra, đây có thể trở thành một trong những đợt IPO lớn nhất lịch sử.