Mỹ & Venezuela: Phân Tích Kinh Tế & Thị Trường Và Vai Trò Của USD| Dự Luật Crypto Ở Mỹ

Tình hình thị trường

Thị trường futures Mỹ đã mở cửa sau sự kiện Mỹ–Venezuela. Tình hình ban đầu cho thấy NAS futures (nhóm công nghệ) tăng nhẹ, trong khi hai chỉ số còn lại là S&P futures và Dow futures hầu như không thay đổi nhiều. Trong khi đó, hợp đồng dầu giảm nhẹ. Còn vàng và bạc đều tăng nhẹ.

Bitcoin cũng tăng lên 92,000 USD. Các altcoin lớn đa số đều tăng nhẹ. Vốn hóa thị trường crypto là 3.22 nghìn tỷ USD.

Tuần này, thị trường sẽ tập trung theo dõi phản ứng sau diễn biến Mỹ – Venezuela và đặc biệt là các dữ liệu về thị trường lao động Mỹ. Đầu tuần khá yên ắng, với thứ Hai không có số liệu quan trọng và thứ Ba chỉ ghi nhận bài phát biểu của Chủ tịch Fed Richmond Tom Barkin.

Tâm điểm rơi vào giữa và cuối tuần khi lần lượt công bố báo cáo việc làm ADP, số vị trí tuyển dụng và đơn đặt hàng nhà máy vào thứ Tư, tiếp theo là số đơn xin trợ cấp thất nghiệp vào thứ Năm. Đỉnh điểm là thứ Sáu với báo cáo việc làm Mỹ, tỷ lệ thất nghiệp và thêm một bài phát biểu của Chủ tịch Fed Richmond, những yếu tố có thể tạo biến động mạnh cho thị trường.

Mỹ – Venezuela: phân tích kinh tế và tác động

Trước hết, cần nói rõ một điều, ở đây chúng ta không bàn đúng hay sai, hợp pháp hay phi pháp về việc Mỹ can thiệp vào Venezuela. Phần phân tích này chỉ tập trung vào hậu quả kinh tế và tác động lên thị trường tài chính sau sự kiện. Thị trường tài chính không giao dịch đạo đức, không giao dịch luật pháp. Thị trường giao dịch hệ quả.

Câu chuyện cốt lõi nằm ở dầu nặng. Venezuela sở hữu khoảng 303 tỷ thùng dầu, lớn nhất thế giới, nhưng phần lớn là dầu nặng, loại dầu đặc, khó khai thác và có chi phí rất cao. Sau nhiều năm bị trừng phạt, hạ tầng dầu mỏ của Venezuela xuống cấp nghiêm trọng, khiến nước này không thể khai thác hiệu quả, dù trữ lượng vẫn còn nguyên đó.

Trong khi đó, Mỹ lại ở một vị thế rất đặc biệt. Texas và Louisiana hiện có 6 trong số những nhà máy lọc dầu dầu nặng lớn nhất thế giới. Quan trọng hơn, Mỹ ngày càng phụ thuộc vào dầu nặng. Năm 1980, chỉ khoảng 10–20% dầu nhập khẩu của Mỹ là dầu nặng. Ngày nay, con số này đã lên tới khoảng 70%. Mỹ cần dầu nặng, và Venezuela có hàng tỷ thùng dầu nặng chưa được khai thác.

Nếu nhìn lại lịch sử, vào đầu những năm 2000, Venezuela từng sản xuất gần 3.3 triệu thùng dầu mỗi ngày, gấp khoảng ba lần Mỹ tại thời điểm đó. Nhưng đến năm 2020, sản lượng Venezuela giảm mạnh xuống chỉ còn khoảng 900,000 thùng mỗi ngày, trong khi Mỹ tăng lên khoảng 5 triệu thùng mỗi ngày. Đây không phải vì Venezuela hết dầu, mà vì thiếu vốn, thiếu công nghệ và thiếu hạ tầng để khai thác dầu nặng.

Trong bối cảnh đó, phát biểu của Tổng Thống Trump trở nên rất rõ ràng về mặt kinh tế. Khi Tổng Thống Trump nói Mỹ sẽ để các công ty dầu lớn vào sửa hạ tầng, bơm dầu và “bắt đầu kiếm tiền”, đây không chỉ là thông điệp chính trị. Đây là một kế hoạch kinh tế thực dụng. Khi sản lượng tăng, dầu bán ra nhiều hơn, lợi nhuận doanh nghiệp tăng và kéo theo thu thuế của Mỹ tăng thông qua thuế doanh nghiệp, thuế thu nhập và các hoạt động trong chuỗi năng lượng.

Song song với đó, chi tiêu quốc phòng nhiều khả năng sẽ tăng. Việc duy trì hiện diện, hậu cần, tình báo và ổn định khu vực đều tiêu tốn ngân sách. Điều này thường có lợi cho các doanh nghiệp quốc phòng, nhưng cũng khiến rủi ro địa chính trị gia tăng trong ngắn hạn.

Một điểm rất quan trọng khác là năng lượng gắn chặt với AI. AI cần điện, trung tâm dữ liệu cần điện, và điện cần nguồn năng lượng ổn định với chi phí hợp lý. Dầu và khí tự nhiên vẫn là nền tảng của hệ thống năng lượng toàn cầu. Venezuela không chỉ có dầu, mà còn sở hữu khoảng 200 nghìn tỷ feet khối khí tự nhiên, phần lớn chưa được khai thác. Vì vậy, đây không chỉ là câu chuyện dầu mỏ, mà là an ninh năng lượng cho kỷ nguyên AI, nơi nhu cầu điện sẽ tăng rất mạnh trong nhiều năm tới.

Về địa chính trị, cần nhớ rằng ai cũng có lý do để làm điều họ làm, và lý do thật thường không nằm trên mặt báo. Ngoài Venezuela, Nga cũng là một trong những quốc gia có trữ lượng dầu nặng lớn. Nếu Mỹ kiểm soát và khai thác hiệu quả dầu nặng Venezuela, điều đó sẽ làm suy yếu vai trò của Nga trên thị trường năng lượng toàn cầu.

Chưa hết, Trung Quốc là khách hàng mua dầu lớn nhất của Venezuela và trong hơn một thập kỷ qua đã đầu tư và cho Venezuela vay tổng cộng hơn 60 tỷ USD, chủ yếu thông qua các khoản vay đổi dầu lấy tiền và các dự án hạ tầng năng lượng. Khi Mỹ nắm quyền kiểm soát dòng dầu và hạ tầng Venezuela, lợi ích kinh tế và chiến lược của Trung Quốc bị ảnh hưởng trực tiếp. Đây có thể là một trong những lý do khiến Trung Quốc phản đối hành động của Mỹ, bên cạnh các lập luận chính thức về chủ quyền hay luật quốc tế.

Nếu nhìn rộng hơn, khi chi tiêu quốc phòng và đầu tư hạ tầng tăng, nhiều tập đoàn lớn sẽ hưởng lợi gián tiếp. Không chỉ năng lượng, mà còn xây dựng, logistics, công nghệ và quốc phòng. Ngay cả những cái tên như Elon Musk, dù không liên quan trực tiếp đến dầu, cũng có thể hưởng lợi gián tiếp nếu chi tiêu quốc phòng, không gian, hạ tầng và AI tăng lên, vì các lĩnh vực này giao thoa trực tiếp với SpaceX, Starlink và hệ sinh thái công nghệ quốc phòng–dân sự.

Cuối cùng, cần nhấn mạnh rằng vẫn còn quá sớm để kết luận thị trường Mỹ sẽ phản ứng ra sao. Phản ứng đầu tiên sẽ xuất hiện khi US futures mở cửa, và phản ứng rõ ràng hơn sẽ đến khi thị trường Mỹ mở cửa sáng thứ Hai. Khi đó, dòng tiền mới bắt đầu phân biệt đâu là nỗi sợ ngắn hạn, và đâu là kỳ vọng trung hạn về năng lượng, thuế, chi tiêu quốc phòng và tăng trưởng.

Vai trò của đồng USD trên thế giới

Nhìn vào xu hướng thay đổi vai trò dự trữ của đồng USD có xu hướng giảm trong hệ thống tài chính toàn cầu, dựa trên dữ liệu chính thức do Fed công bố. Theo số liệu của Fed, tỷ trọng USD trong dự trữ ngoại hối toàn cầu đạt đỉnh khoảng 72% vào năm 2001, sau đó giảm dần trong 25 năm và hiện chỉ còn khoảng 58–60%. Điều này cho thấy USD đang suy giảm về tỷ trọng, nhưng mức giảm là chậm và có kiểm soát, chứ không phải sự sụp đổ hay thay thế đột ngột như một số quan điểm cực đoan thường nhắc đến.

Thực tế cho thấy, trong suốt 25 năm, USD chỉ giảm khoảng 14% tỷ trọng dự trữ toàn cầu. Với tốc độ này, rất khó để USD mất vị thế trong tương lai gần, và nhiều khả năng trong thời gian dài tới, USD vẫn sẽ là đồng tiền dự trữ lớn nhất thế giới, dù vai trò thống trị không còn tuyệt đối như trước. Những tranh luận cho rằng USD sẽ “lụi tàn” hoặc ngược lại “mãi mãi thống trị” đều chưa phản ánh đầy đủ bức tranh thực tế, khi sự thật nằm ở khoảng giữa hai thái cực đó.

Khi nhìn sang các đồng tiền khác, đồng euro là đồng tiền dự trữ lớn thứ hai lại gần như không có sự gia tăng đáng kể về tỷ trọng trong nhiều năm, thậm chí còn thấp hơn một số giai đoạn trước như năm 2014. Đồng nhân dân tệ của Trung Quốc dù có tăng trưởng và được sử dụng nhiều hơn trong thanh toán và dự trữ quốc tế, nhưng tỷ trọng hiện vẫn rất nhỏ, chỉ quanh mức 1%. Với quy mô này, để đạt được vị thế tương đương một phần ba dự trữ toàn cầu là điều đòi hỏi thời gian cực kỳ dài. Các đồng tiền lớn khác như yên Nhật cũng không có thay đổi đáng kể.

Điểm thay đổi rõ ràng nhất không nằm ở một đồng tiền đơn lẻ nào, mà nằm ở nhóm “các đồng tiền khác”, thể hiện xu hướng thế giới đang dần chuyển sang một hệ thống đa tiền tệ. Trong bối cảnh một trật tự tài chính phân mảnh hơn và nhiều bất ổn hơn, những tài sản không gắn trực tiếp với một quốc gia cụ thể, như vàng hay các tài sản phi tập trung, bắt đầu có vai trò rõ nét hơn.

Trong nhóm tài sản phi tập trung, Bitcoin được nhấn mạnh như một lựa chọn có chỗ đứng riêng, khác biệt với stablecoin. Stablecoin về bản chất vẫn là tài sản tập trung, do các tổ chức phát hành kiểm soát và có thể bị đóng băng từ xa, nên không phù hợp để trở thành nơi lưu trữ giá trị dài hạn trong một thế giới nhiều rủi ro. Ngược lại, Bitcoin với tính phi tập trung cao cho phép chuyển giao tài sản trực tiếp giữa các ví cá nhân mà không thể bị can thiệp hay phong tỏa, và đó chính là ưu điểm cốt lõi khiến Bitcoin có vai trò riêng trong bối cảnh hệ thống tiền tệ toàn cầu đang dần đa dạng hóa.

Dự luật crypto ở Mỹ

Dự luật cấu trúc thị trường crypto ở Mỹ kỳ vọng bỏ phiếu quý 1 hoặc quý 2 năm 2026. Chủ tịch Ủy ban Ngân hàng Tim Scott cho biết đàm phán đã bị đình trệ vào cuối năm 2025, chủ yếu xoay quanh các vấn đề liên quan đến DeFi.

Đầu năm 2026, Thượng viện dự kiến tổ chức các phiên điều trần và chỉnh sửa dự luật nhằm tìm kiếm sự đồng thuận lưỡng đảng.

Một cuộc bỏ phiếu có thể diễn ra vào quý 1 hoặc quý 2 năm 2026. Trước đó, Hạ viện đã thông qua một phiên bản của dự luật trong năm 2025, tạo nền tảng cho bước tiếp theo.

Giới trong ngành ước tính khả năng dự luật được thông qua trước bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11/2026 là khoảng 50–60%.

Các thông tin khác:

• Ledger ước tính từ 2.3 đến 3.7 triệu BTC đã bị mất vĩnh viễn, tương đương 11% hoặc hơn tổng nguồn cung tối đa 21 triệu BTC. Số BTC này chủ yếu là các coin không thể truy cập do mất khoá cá nhân, hoặc nằm trong các ví rất lâu không di chuyển, có thể là do chủ sở hữu đã mất quyền kiểm soát. Về dài hạn, máy tính lượng tử có thể mở khoá một số địa chỉ BTC cũ, khiến một phần BTC từng được coi là bị mất có khả năng quay lại lưu thông. Tuy nhiên, tổng nguồn cung Bitcoin vẫn bị giới hạn ở 21 triệu, không thể mở rộng. Ngay cả trong kịch bản xấu, rủi ro bán ra cũng không khác về bản chất so với việc các whale lớn bán BTC hiện nay, nên yếu tố lượng tử chỉ là một biến số quản trị rủi ro, không làm thay đổi cốt lõi thị trường.

• Coinbase tạm dừng nạp/rút tiền pháp định tại Argentina trong 30 ngày, chấm dứt kết nối với ngân hàng địa phương nhưng vẫn duy trì đầy đủ các giao dịch crypto-to-crypto. Người dùng vẫn có thể hoàn tất giao dịch USDC bằng peso và rút tiền trong thời gian chuyển tiếp, đồng thời mua bán, gửi nhận crypto như bình thường. Coinbase cho biết đây là bước tạm dừng có chủ đích để đánh giá lại chiến lược trước khi quay lại với mô hình bền vững hơn, trong bối cảnh vướng mắc về quy định, chi phí tuân thủ và thanh khoản hạn chế.