Tòa Án Bác Bỏ Thuế Quan… Tổng Thống Trump Phản Công | GDP & PCE Nhiều Bất Định

Tình hình thị trường

Chứng khoán Hoa Kỳ thứ sáu (20/02-US) kết thúc phiên giao dịch thì Dow Jones tăng 0.47%, S&P 500 tăng 0.69% và Nasdaq tăng 0.9%. Hợp đồng vàng và bạc cũng tăng lên 5110 USD/ounce và 84 USD/ounce. Dầu tăng nhẹ lên 66.49 USD/thùng.

Bitcoin cũng đã có biến động tăng giảm trong ngày, sau đó hồi lên quanh 67,000 USD. Các altcoin lớn hầu hết điều chỉnh nhẹ. Vốn hóa thị trường crypto giảm còn 2.33 nghìn tỷ USD.

Dòng tiền vào các quỹ Crypto Spot ETF tại Mỹ trong phiên 20/02 (US) – 21/02 (VN) ghi nhận trạng thái phân hóa rõ rệt. BTC ETF tiếp tục dẫn đầu với dòng tiền ròng +88,04 triệu USD, cho thấy nhu cầu tích lũy Bitcoin từ khối tổ chức vẫn duy trì ổn định. ETH ETF ghi nhận +17,21 triệu USD, phản ánh tâm lý tích cực nhưng thận trọng hơn so với Bitcoin. SOL ETF thu hút +3,78 triệu USD, cho thấy dòng tiền đang bắt đầu tìm kiếm cơ hội ở các altcoin có nền tảng tốt. Trong khi đó, các ETF còn lại gồm XRP, DOGE, LINK, LTC, AVAX và HBAR đều không ghi nhận dòng tiền mới, phản ánh tâm lý quan sát và chọn lọc cao của thị trường trong bối cảnh hiện tại.

Về kinh tế Hoa Kỳ mới đây đã có thông tin về báo cáo CPE. Dữ liệu PCE mới nhất cho thấy lạm phát tiếp tục tăng nhẹ với PCE đạt 2,9% và core PCE ở mức 3%, phản ánh áp lực lạm phát vẫn dai dẳng. Tuy nhiên, sự khác biệt so với xu hướng giảm của CPI gần đây chủ yếu do độ trễ dữ liệu khi PCE hiện vẫn phản ánh tháng 12, trong khi CPI đã cập nhật tháng 1. Vì vậy, cần chờ các số liệu sắp tới để đánh giá chính xác hơn xu hướng lạm phát thực tế.

Bên cạnh đó, GDP quý IV của Mỹ chỉ tăng 1.4%, thấp hơn nhiều so với dự báo, do ảnh hưởng từ việc chính phủ đóng cửa. Tính chung năm 2025, kinh tế Mỹ tăng 2.2%, thấp hơn năm trước nhưng vẫn cho thấy nền kinh tế duy trì tăng trưởng, dù chậm lại. Điều này làm gia tăng áp lực lên Fed trong việc sớm hạ lãi suất nhằm hỗ trợ tiêu dùng và đầu tư, đặc biệt trong bối cảnh năm bầu cử.

Nhìn chung, thị trường vẫn kỳ vọng Fed sẽ có hai đợt cắt giảm lãi suất trong năm nay, dù thời điểm có thể lùi về giữa năm, khoảng tháng 6–7, tùy diễn biến các dữ liệu kinh tế tiếp theo.

Còn về quốc tế, lạm phát Nhật Bản tháng 1 giảm mạnh xuống 1.5%, thấp nhất từ tháng 3/2022, chấm dứt chuỗi 45 tháng trên mức mục tiêu 2% của BOJ. Lạm phát lõi và lõi lõi cũng hạ nhiệt nhưng vẫn ở mức cao, cho thấy áp lực giá chỉ giảm dần. Dù vậy, Oxford Economics vẫn dự báo BOJ có thể nâng lãi suất lên khoảng 1% vào tháng 6, trong bối cảnh giá thực phẩm, năng lượng giảm và chính phủ tạm dừng thuế thực phẩm để hỗ trợ chi phí sinh hoạt.

Tòa án tối cao Mỹ bác bỏ thuế quan của TT Trump

Tòa án tối cao Mỹ đã đưa ra phán quyết về thuế quan và bác bỏ phần lớn chương trình áp thuế của tổng thống Trump với tỷ lệ 6–3. 

Tòa cho rằng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế, vốn được dùng làm nền tảng cho các mức thuế này, không trao quyền cho tổng thống tự ý áp thuế. Các mức thuế quy mô lớn ảnh hưởng tới nhiều quốc gia và không có thời hạn cần phải được Quốc hội phê chuẩn. Chánh án John Roberts viết ý kiến đa số, trong khi các thẩm phán như Clarence Thomas, Samuel Alito và Brett Kavanaugh phản đối.

Quyết định này không quá bất ngờ, vì trước đó nhiều bên, trong đó có Nhà Trắng, từng cho rằng khả năng cao Tòa án Tối cao sẽ đưa ra phán quyết pha trộn, thay vì tuyên bố toàn bộ thuế quan là hợp pháp hoặc bất hợp pháp. Hiện tại, vẫn chưa có đầy đủ chi tiết về việc những mức thuế nào sẽ được giữ lại và những mức nào bị hủy bỏ, và đây là điểm rất quan trọng. 

Phản ứng ban đầu của thị trường là tích cực, điều này hợp lý vì thuế quan ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận doanh nghiệp, từ đó tác động tới giá cổ phiếu. Yếu tố khó đoán nhất lúc này là phản ứng của Tổng thống Trump, khi Nhà Trắng nhiều lần cho biết rằng ngay cả nếu Tòa án Tối cao bác bỏ một số mức thuế, họ vẫn có thể sử dụng các đạo luật khác để tái áp đặt. Điều này có thể khiến thị trường tiếp tục biến động mạnh trong những tuần tới.

Sau đó, The Kobeissi Letter đã cung cấp thêm chi tiết về phán quyết thuế quan của Tòa án Tối cao.

Trước hết, phán quyết gần đây chỉ áp dụng đối với các mức thuế được áp đặt theo IEEPA, bao gồm thuế 25% đối với phần lớn hàng nhập khẩu từ Canada và Mexico, thuế 10% (sau đó tăng cao hơn) đối với nhiều mặt hàng từ Trung Quốc, và mức thuế “đối ứng” 10%+ áp dụng cho tất cả các quốc gia.

Trong khi đó, nhiều mức thuế quan khác theo các đạo luật riêng vẫn còn hiệu lực, bao gồm thuế theo Mục 301 từ 7,5% đến 25% đối với Trung Quốc, thuế 25% đối với thép và 10% đối với nhôm theo Mục 232, giữ cho mức thuế suất hiệu lực của Mỹ trên 10%. Ngoài ra, Tổng thống Trump chuẩn bị ký một sắc lệnh hành pháp mới áp mức thuế toàn cầu 10% đối với tất cả các quốc gia theo Mục 122, áp dụng “bổ sung” lên trên các mức thuế hiện có.

Còn về việc hoàn trả thuế đã thu lên đến 175 tỷ USD thì sẽ ra sao?  

Khả năng hoàn thuế vẫn rất không chắc chắn vì phán quyết chỉ yêu cầu “sự cho phép rõ ràng từ Quốc hội”, nghĩa là Quốc hội vẫn có thể thông qua luật để hợp thức hóa các mức thuế này. Trên Polymarket, xác suất buộc phải hoàn thuế chỉ khoảng 36%, cho thấy thị trường vẫn nghĩ phần lớn thuế quan sẽ được giữ lại. 

Ngay cả với các doanh nghiệp chủ động yêu cầu hoàn thuế, quá trình này nhiều khả năng sẽ bị kéo dài do kiện tụng và có thể mất nhiều năm. Các tập đoàn bán lẻ lớn như Walmart cũng đang cân nhắc lợi ích và rủi ro của việc yêu cầu hoàn tiền. Chính Tòa án Tối cao Mỹ cũng cảnh báo rằng quá trình hoàn thuế có thể sẽ “rất hỗn loạn”, liên quan đến hàng nghìn tỷ USD dòng thương mại, hàng triệu người tiêu dùng và nhà sản xuất, cùng nhiều năm tranh chấp pháp lý.

Thị trường tài chính phản ứng khá bình tĩnh, đồng USD nhanh chóng ổn định trở lại và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm chỉ tăng khoảng 0,01%, cho thấy nhà đầu tư tin rằng thuế quan sẽ tiếp tục tồn tại dưới một hình thức nào đó.

Cập nhật từ phía TT Trump về thuế quan

Phán quyết của Tòa án Tối cao không ảnh hưởng đến toàn bộ các mức thuế của Tổng thống Trump, mà chỉ bác bỏ những mức thuế được áp dụng dựa trên Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977. Tòa án không nói rằng tổng thống không được áp thuế quan, mà chỉ khẳng định không được sử dụng đạo luật này làm cơ sở pháp lý. Sự phân biệt này rất quan trọng, nhưng hiện vẫn có nhiều người chưa rõ chính xác mức thuế nào còn hiệu lực, mức nào đã bị hủy bỏ, và liệu các mức bị hủy có được áp dụng lại bằng luật khác hay không.

Trong cuộc họp báo, Tổng thống Trump cho biết Tòa án Tối cao nói ông không thể áp đặt một số mức thuế theo cách trước đây, nhưng vẫn có thể áp dụng các biện pháp cấm vận, hạn chế hoặc thậm chí ngăn chặn hoàn toàn hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia nếu muốn. Ông cho rằng việc sử dụng thuế quan vốn đã là một chính sách ôn hòa và trong thời gian tới có thể sẽ phải cân nhắc các biện pháp mạnh tay hơn. Trước đó, ông cũng gọi phán quyết này là “đáng xấu hổ” và cho biết mình có phương án dự phòng.

Tổng thống Trump cho biết ông lên kế hoạch ký các sắc lệnh mới để áp dụng mức thuế “10% trên diện rộng” nhằm đối phó với phán quyết của Tòa án Tối cao. Ông nói Tòa án mất 2 tháng để ra phán quyết nhưng không hề đề cập việc có phải hoàn trả số tiền thuế quan đã thu hay không. Ông khẳng định sẽ không làm gì cả, ai muốn hoàn tiền thì tự đi hỏi Tòa án Tối cao.

Trong khi những người phản đối thuế quan đang ăn mừng, nhiều nghị sĩ và dân biểu Quốc hội vẫn tiếp tục ủng hộ chính sách của Tổng thống Trump. Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson ca ngợi chính sách thuế và cho biết Quốc hội cùng chính quyền sẽ “xác định hướng đi tốt nhất trong những tuần tới” để phản ứng với phán quyết. Thượng nghị sĩ Bernie Moreno kêu gọi Đảng Cộng hòa sử dụng thủ tục hòa giải ngân sách để thông qua luật khôi phục thuế quan chỉ với đa số đơn giản, tương tự cách họ từng thông qua “dự luật to và đẹp” của Tổng thống Trump.

Tổ chức Business Roundtable, đại diện cho nhiều CEO hàng đầu, cho rằng chính quyền Trump nên điều chỉnh lại cách tiếp cận với thuế quan, tập trung vào các biện pháp có mục tiêu nhằm xử lý hành vi thương mại không công bằng và các vấn đề an ninh quốc gia, thay vì áp dụng trên diện rộng. Thực tế, thuế quan gây ảnh hưởng tiêu cực đến nhiều doanh nghiệp nhưng cũng giúp bảo vệ một số ngành, vì vậy vẫn nhận được sự ủng hộ từ một bộ phận giới kinh doanh.

Ngân hàng Goldman Sachs nhận định phán quyết này sẽ không chấm dứt hoàn toàn thuế quan và cho rằng chính quyền Tổng thống Trump sẽ sử dụng các khung pháp lý thay thế. Điều này báo hiệu một giai đoạn biến động mạnh sắp tới. Thị trường ban đầu phản ứng tích cực.

Tổng quan, phán quyết của Tòa án Tối cao giúp thị trường phần nào bớt lo lắng vì giảm bớt sự bất định, dù vẫn còn khả năng xuất hiện các mức thuế mới để bù đắp phần bị bác bỏ. Do đó, phản ứng tích cực chỉ ở mức vừa phải. Lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm gần như không biến động, cho thấy thị trường đánh giá tổng thể tác động là không quá lớn. Nhìn chung, đây là thông tin mang tính lạc quan tương đối, giúp giảm áp lực tâm lý, nhưng thị trường vẫn đang trong trạng thái quan sát và chờ thêm tín hiệu rõ ràng hơn.

Tranh cãi về stablecoin ở Mỹ

Mức độ bi quan của nhà đầu tư cá nhân đang gia tăng rõ rệt khi lượng tìm kiếm toàn cầu cho từ khóa “Bitcoin going to zero” tăng vọt, vượt cả các giai đoạn khủng hoảng lớn trước đây như Mt.Gox năm 2014, lệnh cấm năm 2018, đại dịch 2020 và đáy thị trường năm 2022. Điều này phản ánh tâm lý lo sợ cực đoan, không còn dừng ở các dự báo giá giảm sâu mà chuyển sang kịch bản Bitcoin về 0. Tuy nhiên, lịch sử cho thấy những giai đoạn bi quan tột độ thường trùng với vùng đáy tâm lý, khi các quan điểm chỉ trích và công kích Bitcoin bùng nổ mạnh mẽ trước mỗi chu kỳ phục hồi.

Làn sóng hoài nghi mới cũng xuất hiện từ nhiều nhân vật có ảnh hưởng, trong đó có những quan điểm cho rằng crypto và stablecoin là vô dụng. Tuy nhiên, thực tế đang đi theo hướng ngược lại khi các tập đoàn tài chính lớn như Visa, Mastercard, PayPal và nhiều ngân hàng toàn cầu phát triển hạ tầng stablecoin nhằm tối ưu hóa chi phí, tốc độ và hiệu quả thanh toán, đặc biệt trong giao dịch xuyên biên giới. So với hệ thống ngân hàng truyền thống dựa trên SWIFT, stablecoin mang lại lợi thế vượt trội về thời gian xử lý, chi phí và tính linh hoạt, giải quyết nhiều điểm nghẽn tồn tại lâu nay trong luồng tiền toàn cầu.

Ở góc độ chính sách, các cuộc đàm phán về khung pháp lý cho stablecoin và thị trường crypto tại Mỹ vẫn đang tiếp diễn, với nỗ lực tìm kiếm giải pháp dung hòa nhằm thông qua dự luật cấu trúc thị trường trước kỳ bầu cử. Dù chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng, các động thái này cho thấy stablecoin và crypto đang ngày càng trở thành vấn đề trọng tâm trong chính sách tài chính, thay vì bị xem là lĩnh vực bên lề như trước.

Trong lúc đó, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) Paul Atkins cho biết ông đang xem xét cơ chế “miễn trừ đổi mới” nhằm tạm thời nới lỏng một số quy định để hỗ trợ phát triển crypto và tài sản số. Cơ chế này sẽ cho phép thử nghiệm chứng khoán token hóa trên blockchain với các giới hạn nhất định, trong khi SEC xây dựng khung pháp lý dài hạn. 

Ông cũng cho biết SEC sẽ giảm bớt sự không chắc chắn về mặt pháp lý bằng cách ban hành các khung quản lý mới, hướng dẫn huy động vốn, quy định về ví và tiêu chuẩn lưu ký, đồng thời phối hợp với Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) thông qua “Project Crypto” để đồng bộ hóa quy định về crypto.

Nhà Trắng cũng đang thúc đẩy các ngân hàng chấp nhận cơ chế thưởng stablecoin ở mức giới hạn để dự luật cấu trúc thị trường crypto có thể được thông qua. Chính quyền muốn cho phép thưởng với một số giao dịch nhất định, nhưng không áp dụng cho các khoản nắm giữ giống tiền gửi ngân hàng, nhằm bảo vệ hoạt động cốt lõi của ngành ngân hàng. 

Các cuộc đàm phán đang do cố vấn crypto của Tổng thống Trump là Patrick Witt dẫn dắt, và phía ngân hàng đang xây dựng phương án thỏa hiệp. Các tổ chức trong ngành như Blockchain Association đánh giá các cuộc trao đổi mang tính xây dựng, tuy nhiên nhiều vấn đề chưa được giải quyết.

Các thông tin khác:

• Chủ tịch Fed khu vực Minneapolis, Neel Kashkari, cho rằng crypto là “hoàn toàn vô dụng” và gọi stablecoin là “mớ từ ngữ quảng cáo vô nghĩa”. Ông lập luận rằng stablecoin không mang lại lợi ích thực sự nào vượt trội so với các hệ thống thanh toán hiện tại ở Mỹ.

• Nvidia đang đàm phán đầu tư tối đa 30 tỷ USD vào OpenAI trong vòng gọi vốn mới, có thể định giá công ty ở mức 730 tỷ USD. Khoản này tách biệt với thỏa thuận hạ tầng 100 tỷ USD trước đó và không gắn với các mốc triển khai. OpenAI cũng đang làm việc với Microsoft và Amazon, với tổng vòng gọi vốn có thể đạt 100 tỷ USD.

• CME Group dự kiến triển khai giao dịch 24/7 cho các hợp đồng tương lai và quyền chọn crypto từ ngày 29/5, cho phép giao dịch liên tục trên nền tảng CME Globex với chỉ một khoảng thời gian bảo trì ngắn mỗi tuần. Động thái này nhằm giúp các nhà đầu tư tổ chức có thể phòng ngừa rủi ro và quản lý vị thế với Bitcoin và crypto bất cứ lúc nào, phù hợp với đặc điểm giao dịch không ngừng nghỉ của thị trường spot crypto. CME cho biết nhu cầu đang ở mức kỷ lục, với khoảng 3 nghìn tỷ USD khối lượng phái sinh crypto trong năm 2025 và tiếp tục tăng mạnh trong năm 2026.