Việc Làm Mỹ Vượt Kỳ Vọng Nhưng Chiến Tranh Lại Đang Leo Thang… FED Mắc Kẹt?

Tình hình thị trường

Thị trường tài chính nói chung và thị trường crypto nói riêng đang ở trạng thái khá yên lặng. Bitcoin ngày qua vẫn đi ngang quanh 66,000 USD. Các altcoin lớn có tăng nhẹ. Vốn hóa thị trường crypto ở mức 2.31 nghìn tỷ USD.

Điều này phản ánh tâm lý chờ đợi của nhà đầu tư, khi nhiều thông tin lớn xuất hiện nhưng chưa đủ rõ ràng để tạo ra phản ứng mạnh ngay lập tức. Thị trường hiện đang cố gắng định giá lại bối cảnh mới, đặc biệt khi các diễn biến gần đây có phần khác so với những kỳ vọng trước đó.

Báo cáo việc làm và Fed mắc kẹt

Trọng tâm của các dữ liệu mới là báo cáo việc làm tại Mỹ. Nhìn tổng thể, tình hình lao động có thể tóm gọn là “ổn nhưng không khỏe”. Cụ thể, số việc làm phi nông nghiệp trong tháng gần nhất tăng thêm khoảng 178,000 việc làm, cải thiện đáng kể so với mức giảm mạnh của tháng trước và cao hơn nhiều so với dự báo. Tỷ lệ thất nghiệp ở mức khoảng 4.3%, thấp hơn dự báo một chút, cho thấy bề ngoài thị trường lao động vẫn khá ổn định. Tuy nhiên, tốc độ tăng lương chỉ khoảng 0.2% trong tháng và khoảng 3.5% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn kỳ vọng. Trong bối cảnh giá năng lượng và chi phí sinh hoạt tăng, mức tăng lương như vậy là chưa đủ mạnh để hỗ trợ sức mua của người tiêu dùng.

Một điểm quan trọng là các con số việc làm thường xuyên bị điều chỉnh lại sau đó, cho thấy mức độ không chắc chắn của dữ liệu. Khi tính trung bình ba tháng gần nhất, số việc làm mới tạo ra mỗi tháng chỉ khoảng 68,000, mức không quá cao đối với một nền kinh tế lớn như Mỹ. Ngoài ra, phần lớn việc làm mới tập trung vào một số ngành nhất định, đặc biệt là lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, trong khi nhiều ngành khác không tạo thêm việc làm hoặc thậm chí mất việc làm. Điều này cho thấy sự cải thiện không diễn ra đồng đều trong toàn bộ nền kinh tế.

Nếu quan sát xu hướng dài hạn, số lượng việc làm tạo mới đang giảm dần theo thời gian. Từ sau giai đoạn phục hồi mạnh hậu đại dịch, tốc độ tạo việc làm đã chậm lại rõ rệt, thậm chí đã xuất hiện nhiều tháng mất việc làm trong thời gian gần đây. Đồng thời, tỷ lệ thất nghiệp dù chưa ở mức cao, nhưng đang có xu hướng tăng dần kể từ năm 2023. Đây là tín hiệu cho thấy thị trường lao động đang yếu đi theo từng bước nhỏ, chứ không phải suy giảm đột ngột.

Chính bối cảnh này khiến Fed rơi vào tình thế khó xử. Nếu thị trường lao động thực sự mạnh và nền kinh tế tăng trưởng tốt, Fed có thể tiếp tục ưu tiên kiểm soát lạm phát bằng cách duy trì hoặc tăng lãi suất. Ngược lại, nếu kinh tế suy yếu rõ rệt và thất nghiệp tăng mạnh, Fed có thể cắt giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng. Tuy nhiên, tình hình hiện tại nằm ở giữa hai trạng thái này: lạm phát vẫn là rủi ro, trong khi nền kinh tế lại đang chậm dần nhưng chưa đủ yếu để buộc Fed phải hành động mạnh.

Kỳ vọng của thị trường cũng phản ánh sự bế tắc này. Dữ liệu từ thị trường lãi suất cho thấy phần lớn nhà đầu tư tin rằng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất đến cuối năm. Tuy nhiên, đồng thời vẫn tồn tại hai luồng quan điểm đối lập: một nhóm dự đoán có thể có cắt giảm lãi suất, trong khi nhóm khác cho rằng lãi suất có thể phải tăng thêm. Sự xuất hiện của hai kịch bản trái chiều cho thấy mức độ bất định cao trong cách thị trường đánh giá triển vọng kinh tế.

Tổng thể, thông điệp chính là Fed đang ở trạng thái bị động. Họ không thể dễ dàng tăng lãi suất vì lo ngại làm suy yếu nền kinh tế hơn nữa, nhưng cũng khó giảm lãi suất khi lạm phát vẫn chưa được kiểm soát hoàn toàn. Ngay cả việc giữ nguyên lãi suất cũng không phải là giải pháp an toàn tuyệt đối, vì việc không hành động trong một môi trường đầy biến động cũng mang theo những rủi ro riêng.

Chính phủ Mỹ đề xuất gói chi tiêu lớn

Nhà Trắng đang đề xuất gói chi tiêu quốc phòng mới khoảng 1.5 nghìn tỷ USD, cao hơn đáng kể so với mức gần 1 nghìn tỷ USD của năm trước. Gói này bao gồm nhiều hạng mục lớn như khoảng 185 tỷ USD cho hệ thống phòng thủ tên lửa “Golden Dome” cùng các khoản mua sắm quân sự khác. Dù vẫn cần Quốc hội phê duyệt, xu hướng chi tiêu quốc phòng tăng nhanh cho thấy khả năng chiến sự còn kéo dài và mức chi ngân sách quân sự sẽ tiếp tục leo thang.

Bên cạnh đó, một áp lực lớn khác là chi phí trả lãi nợ công, ước tính khoảng 1 nghìn tỷ USD trong năm nay, khi tổng nợ công Mỹ đã lên tới khoảng 39 nghìn tỷ USD. So với nguồn thu dự kiến từ thuế quan chỉ khoảng 191–323 tỷ USD vào năm 2026, có thể thấy nguồn thu này là khá nhỏ so với quy mô chi tiêu ngày càng mở rộng. Điều này cho thấy dù có thêm nguồn thu mới, áp lực tài khóa tổng thể vẫn tiếp tục gia tăng.

Nhìn dài hạn, nợ công Mỹ có xu hướng tăng liên tục do chính phủ phải phát hành thêm trái phiếu để tài trợ chi tiêu. Khi lượng tiền trong hệ thống tiếp tục mở rộng, dòng vốn thường chảy vào tài sản, khiến giá tài sản tăng nhanh hơn thu nhập và làm gia tăng khoảng cách giàu nghèo. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng không chỉ là quy mô nợ mà là tỷ lệ nợ so với GDP. Miễn là nền kinh tế vẫn tăng trưởng đủ mạnh, Mỹ có thể duy trì mức nợ cao mà chưa rơi vào khủng hoảng, đồng thời tiếp tục chính sách hỗ trợ tăng trưởng dù phải chấp nhận rủi ro lạm phát trong dài hạn.

Căng thẳng chiến sự Iran vẫn tiếp diễn

Trong bài phát biểu gần đây, Tổng thống Trump không đưa ra thông tin mới mà chủ yếu lặp lại quan điểm đã đăng trước đó, cho rằng Mỹ đã đạt được những kết quả nhất định tại Iran và trong khoảng hai đến ba tuần tới có thể tiến hành các đợt tấn công mạnh, sau đó tuyên bố chiến thắng và rút quân. Ông cũng nhấn mạnh rằng vấn đề mở lại eo biển Hormuz không phải là ưu tiên trực tiếp của Mỹ, vì Mỹ không còn phụ thuộc lớn vào dầu Trung Đông. Tuy nhiên, trên thực tế, dầu là loại hàng hóa có tính định giá toàn cầu, nên dù Mỹ không nhập khẩu trực tiếp, giá nhiên liệu trong nước vẫn tăng khi nguồn cung toàn cầu bị gián đoạn.

Diễn biến thực tế trên chiến trường lại cho thấy mức độ leo thang cao hơn so với các tuyên bố mang tính trấn an. Gần đây đã xảy ra một cuộc tấn công vào một cây cầu mà phía Mỹ cho rằng được sử dụng để vận chuyển tên lửa, trong khi phía Iran khẳng định đây là cơ sở hạ tầng dân sự, dẫn đến thương vong và làm gia tăng căng thẳng. Sự thay đổi từ các mục tiêu quân sự sang cơ sở hạ tầng dân sự làm gia tăng rủi ro kéo dài xung đột, đồng thời tạo ra nhiều bất định hơn cho thị trường. Ngay cả trong trường hợp Mỹ rút quân sau khi đạt mục tiêu quân sự, nguy cơ Iran tiếp tục tấn công các căn cứ Mỹ trong khu vực vẫn có thể buộc Mỹ quay lại can thiệp, khiến khả năng kết thúc nhanh chiến sự trở nên kém chắc chắn hơn.

Những diễn biến này khiến tâm lý thị trường quay trở lại trạng thái bất ổn. Trước đó, kỳ vọng về việc chiến sự có thể kết thúc trong vài tuần đã phần nào giúp thị trường dịu lại, nhưng hiện nay lo ngại đang tăng lên khi các dấu hiệu leo thang xuất hiện. Thị trường năng lượng đặc biệt nhạy cảm với các sự kiện này, và phản ứng rõ ràng hơn nhiều khả năng sẽ xuất hiện khi các hợp đồng dầu tương lai mở cửa trở lại.

Các thông tin khác:

• Riot Platforms bán 3,778 BTC trong Q1 2026, thu về 289.5 triệu USD, giá khoảng 76,626 USD/BTC Lượng nắm giữ còn 15,680 BTC, giảm 18% so với 19,223 BTC cùng kỳ năm trước.

• Charles Schwab với quy mô khoảng 12 nghìn tỷ USD tài sản khách hàng chuẩn bị cho phép người dùng mua bán trực tiếp Bitcoin và Ethereum. Thời gian dự kiến triển khai: nửa đầu năm 2026.

• Polymarket mở rộng sang cổ phiếu và hàng hóa với dữ liệu từ Pyth Network. Polymarket vừa ra mắt các hợp đồng dự đoán giá hàng ngày cho cổ phiếu lớn như Tesla, Nvidia, Apple cùng các hàng hóa như vàng và dầu, sử dụng dữ liệu thời gian thực từ Pyth Network để tự động giải quyết kết quả. Đây là bước mở rộng đáng kể, đưa Polymarket từ một nền tảng đặt cược sự kiện thuần túy sang lĩnh vực tài chính truyền thống, với cơ chế vận hành hoàn toàn tự động trên blockchain.

• x402 Foundation được thành lập dưới sự bảo trợ của Linux Foundation, với sự tham gia của nhiều tập đoàn lớn như Google, Microsoft, AWS, Visa, Mastercard, Stripe, Shopify và Circle. Đồng thời, Coinbase đã chuyển giao giao thức thanh toán x402 cho tổ chức này nhằm đảm bảo tính trung lập và thúc đẩy việc áp dụng rộng rãi trong toàn ngành. Giao thức x402 cho phép AI agent tự động thực hiện thanh toán để truy cập API, dữ liệu và dịch vụ số mà không cần con người can thiệp. Sự ra đời của x402 Foundation được xem là bước tiến quan trọng trong việc xây dựng tiêu chuẩn thanh toán chung cho kỷ nguyên AI agent, nơi các hệ thống tự động có thể giao dịch tài chính một cách độc lập và liền mạch.

• Circle ra mắt cirBTC, một phiên bản wrapped Bitcoin được bảo chứng 1:1 bằng BTC, phát hành trên Ethereum, hướng tới khách hàng tổ chức như sàn OTC, nhà tạo lập thị trường và các giao thức cho vay. Wrapped Bitcoin cho phép Bitcoin được sử dụng trong hệ sinh thái DeFi trên Ethereum. Hiện thị trường đang do Wrapped Bitcoin (WBTC) của BitGo dẫn đầu với khoảng 8 tỷ USD vốn hóa, theo sau là Coinbase Wrapped BTC (cbBTC) của Coinbase với khoảng 5.9 tỷ USD.